پوشه ی کار ویژه ی معلمان طرح توصیفی

پوشه ی کار

پوشه ی کار عبارت است از مجموعه ای از نمونه کارهای دانش آموزان که در جریان یاددهی – یادگیری هدفمند جمع آوری گشته ,آگاهانه انتخاب گردید و منظم سازماندهی شده و بیانگر میزان تلاش یا پیشرفت و موفقیت دانش آموزان است و همچون آلبومی,تصاویر گوناگون و در مسیر رشد دانستن,توانستن و به کار بستن دانش آموزان را در مراحل مختلف فرایند یاددهی – یادگیری به نمایش و قضاوت می گذارد,که به معلم , دانش آموز و والدین هنگام بررسی  و مشاهده ی آن ,اطلاعات ارزشمندی را ارائه می دهد تا بر آن اساس تلاش ها,فعالیت ها و اقدامات خود را پیگیری نمایند.

انواع پوشه ی کار :

1-فراورده ای:بهترین کارها برای نشان دادن موفقیت های یادگیرنده تنظیم می گردد.

2-فرایندی:که به منظور معرفی رشد پیشرفت دانش آموز به کار می رود.

3-فراورده ای – فرایندی: منتخبی از کارهای دانش آموز به انتخاب معلم و دانش آموز به منظور ارائه ی تصویری از موفقیت ها,رشد و پیشرفت او,گردآوری و گلچین می گردد که این نوع پوشه ی کار مد نظرارزشیابی کیفی توصیفی می باشد.

اجزا و عناصر پوشه ی کار:

1-      پوشه می تواند به صورت کلاسور,زونکن,طلق و .. باشد

2-      2- جلد و مشخصات روی جلد:نام استان,منطقه,مدرسه,سال تحصیلی و پایه ی تحصیلی روی جلد نوشته شود در شرازه ی پوشه نام و نام خانوادگی دانش آموز نوشته شود.

3-      3- فهرست محتوا:لازم است معلم با صرف کمترین زمان بتواند وضعیت موجود شواهد انتخابی را بررسی و بازخورد ارائه نماید,یا برای اینکه معلم بتواند چند نمونه کار از هر درسی دارد یا نمونه ها مربوط به چه زمانی است ضرورت دارد برای هر عنوان درس  یک فهرست داشته باشد

عناوین فهرست محتوای یک درس شامل:ردف,نمونه کار,تاریخ,ملاک های انتخاب,ارزیابی و بازخورد می باشد.

ردیف	نمونه کار یا سند	تاریخ	ملاک های انتخابی	ارزیابی و باز خورد
1	نقاشی	20/7/92	-استفاده از خطوط -استفاده از رنگ ها -دقت	این نقاشی نشان می دهد دانش آموز در مراحل اولیه درک اهمیت خطوط در نقاشی قرار دارد.

مواردی که در پوشه کار می توان قرار داد:

1-تمرینات و تکالیف-   تکالیف براساس هدف می تواند:

الف) تکالیف تمرینی باشدکه به صورت کتبی و برای تثبیت یادگیری به روش تکرار و تمرین اجرا می شود که همان مشق است.

ب)تکالیف آماده سازی و آمادگی: اگر شما به دانش آموز بگویید تعدادی برگ جمع آوری کند و برای جلسه ی بعد به کلاس آورد شما با ین کار دانش آموز را برای درس جدید آماده کرده اید.

پ)تکالیف بسطی و امتدادی: این تکالیف می تواند به صورت پروژه به دانش آموزان داده شود مثلا در قران نام حیواناتی آمده است آن ها را نام ببرید, بگویید کجا زندگی می کند و ..

ت)تکالیف خلاقیتی از دانش آموزان می خواهید کاری را عملی کند یا اثرکاملا جدیدی از خود ارائه دهد

2-گزارش

3-آزمون ها (مدادی کاغذی- عملکردی و ...)

4-پروژه ها

5-نقاشی ها

6-تولیدات

افسردگی

فصل      سوم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش پژوهش

پژوهش حاضرپژوهش علی- مقایسه ای است .ویژگی پژوهش علی بررسی علل پس ازوقوع آنهاست.دراین تحقیق اطلاعات لازم جهت بررسی علل وقوع یک حادثه هنگامی جمع آوری می شودکه آن حادثه رخ داده است وبنابراین پژوهشگرهیچ گونه دخالتی دربروزآن حادثه نداشته است.دراین صورت اویک یاچند اثر(عمل انجام شده یامتغیروابسته)راانتخاب کرده وبامطالعه ی زمینه وشرایط قبلی درصدد جستجوی علت یاروابطی (متغیرمستقل)برای وقوع آن حادثه است .(نادری،سیف نراقی،1388،ص48).

این پژوهش ازنوع کاربردی است که پس ازبررسی رابطه افسردگی مادران با معلولیت جسمی- حرکتی کودکان ومشخص شدن نتیجه ،می توان راه هایی برای پیشگیری ودرمان مشکل ارائه نمود .به منظورپاسخ گویی به فرضیه های پژوهش علاوه برانجام فعالیت هایی درحیطه آمارتوصیفی (توزیع فراوانی درصدی ومیانگین ورسم نمودار ستونی)درزمینه آماراستنباطی ،ازآزمونt برای مقایسه میانگین گروه های مستقل استفاده می شود.

 

 

 

 

 

 

 حجم نمونه و ابزار اندازه گیری

از بین ناحیه2شهر اصفهان  به روش تصادفی انتخاب شد .

کلیه مادران کودکان دبستانی ناحیه 2 شهر اصفهان اعم از کودکان جسمی _حرکتی و کودکان عادی جامعه آماری می باشد . 20 نفر از مادران کودکان عادی و20 نفر از مادران کودکان جسمی _حرکتی در مقطع دبستان نمونه آماری می باشد که به صورت تصادفی انتخاب می شوند .

ابزار مورد استفاده آزمون افسردگی بک می باشد . این آزمون جدول تشخیص افسردگی بسیار جامعی است که به وسیله( دکتر ارون تی بک) ساخته شده و برای ارزیابی و تعیین میزان افسردگی حساب شده و قابل اطمینان می باشد

ادامه نوشته

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";}

 

 

بررسی میزان افسردگی در بین والدین دانش آموزان معلول جسمی حرکتی با عادی مقطع ابتدایی شهر اصفهان ناحیه2

 

نام درس: روش تحقیق با تاکید بر علوم انسانی

 

نام استاد: سرکار خانم دکتر بصیری

 

محقق: فاطمه داودی زواره

 

دانشجوی رشته روانشناسی کودکان استثنایی

 

مرکز تربیت معلم شهید رجایی

 

سال تحصیلی 89-90

زمستان89

فهرست مطالب

فصل اول

مقدمه..............................................................................................................................2

بیان مساله..........................................................................................................................3

اهمیت و ضرورت پژوهش...............................................................................................4

اهداف پژوهش...............................................................................................................5

فرض پژوهش................................................................................................................6

متغیرهای پژوهش...........................................................................................................6..

فصل دوم

تعریف اصطلاحات و واژه ها.........................................................................................7

افسردگی.......................................................................................................................8

کودک معلول جسمی حرکتی........................................................................................9.

معلولین جسمی حرکتی....................................................................................................9....

کودک عادی..................................................................................................................9....

تاریخچه افسردگی............................................................................................................9

افسردگی در طبقه بندی اسلامی......................................................................................11

دیدگاه زیگموند فروید...................................................................................................13.

دیدگاه رفتار گرایی.......................................................................................................13

دیدگاه مکتب اجتماعی..................................................................................................13

دیدگاه مکتب موجودیت اگزیستانسیالیسم.......................................................................14

دیدگاه مکتب بیولوژیکی..............................................................................................14

انواع افسردگی

افسردگی شدید...................................................................................................................15

افسرده خویی.......................................................................................................................15

اختلال افسردگی جزیی.......................................................................................................16

اختلال افسردگی پیش از قاعدگی.......................................................................................16

افسردگی فصلی اختلالات خلقی.........................................................................................16

داغدیدگی یا واکنش سوگ................................................................................................16

اختلال دلبستگی  واکنشی.....................................................................................................16

علایم و نشانه های افسردگی..................................................................................................17

تغییرات در احساسات و ادراکات...........................................................................................18

تغییرات در رفتار و نگرش......................................................................................................18

تغییرات جسمانی  و شکایات بدنی..........................................................................................18

ملاک های تشخیص افسردگی از دیدگاه  ................................................................19.     dsmtv

                                                                                                

20                                                                                              علائم و نشانه ها

علت افسردگی چیست...............................................................................................20

علل و عوامل افسردگی..................................................................................................21

عوامل ژنتیکی...............................................................................................................21.

عوامل بیولوژیکی.........................................................................................................21.

عوامل محیطی (روانی-اجتماعی)....................................................................................21..

رویدادهای زندگی و استرس های محیطی......................................................................21...

عوامل شخصیتی.............................................................................................................22..

عوامل یاد گرفته شده......................................................................................................22........

تفکر منفی.....................................................................................................................22.........

همه گیر شناسی.............................................................................................................23...........

مصرف داروها................................................................................................................23...........

عواملی که خطر بازگشت افسردگی را افزایش می دهد.....................................................24

افسردگی در گروه های مختلف.......................................................................................

افسردگی در جوانان............................................................................................................24.

افسردگی در کودکان و نوجوانان..............................................................................................26

افسردگی در افراد مسن.........................................................................................................27

خانم ها و افسردگی.............................................................................................................28

افسردگی و خود کشی........................................................................................................31

ویژگی مدرسه شاد و نقش آن در درمان افسردگی................................................................31

درمان

روان درمانی............................................................................................................................33

روان درمانی حمایتی................................................................................................................33

روان درمانی پویا........................................................................................................................34

روان درمانی میان فردی.............................................................................................................34

روان درمانی شناختی فردی.........................................................................................................34

رفتار درمانی................................................................................................................................34

درمان دارویی...........................................................................................................................35

ادبیات و پیشینه تحقیق................................................................................................................37

فصل سوم

روش پژوهش...............................................................................................................................43

حجم نمونه و  ابزار اندازه گیری.......................................................................................................44

فصل چهارم

نتیجه گیری......................................................................................................................................46

محدودیت های پژوهش..................................................................................................................47

پیشنهادات..................................................................................................................................47

توصیه های مهم تربیتی به والدین...................................................................................................47

ضمایم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل      اول

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

جهان بینی ونظام ارزش های انسانی،نقش اساسی درچگونگی رفتار ونگرش او به پدیده های مختلف دارد.پذیرش واقعیت ها ،شکیبایی وتحمل هنگام رویارویی با مسائل ومشکلات بستگی زیادی به جهان بینی فرد دارد.اگرکلام حق رابپذیریم که همه انسانها باهم برابرند وتنها معیارارزش تقوا است وبس،افق دیدمان ازروزنه تنگ وتاریک این دنیای فانی فراتر می رود ودرپرتوچنین بینشی زیبایی ها وزشتی ها ،مطلوب ها ونامطلوب ها ،عادی ها وغیرعادی ها،دوست داشتن ها وتنفرها همه وهمه به گونه ای دیگرمعنا می یابند.

دراین رهگذر پدران ومادران نیزباید فرزندان خودرا هرهیأتی که باشند ،موهبتی الهی دانسته وضمن اطاعت ازخداوند ورسولش وعمل به تعالیم مکتب هیچ فرقی میان کودکان معلول وسالم یا عادی واستثنایی خودنگذارند .اما ازآنجاکه پدران ومادران به گونه ای تحت تأثیر فرهنگ وباورهای حاکم برجامعه قرارمی گیرند،گاهی اوقات نگرش آنان به کودکان استثنایی متفاوت شده وممکن است ازداشتن این گونه کودکان همواره رنج ببرند واحساس خجالت وتقصیرکنندوبسا این امربرچگونگی روابط خانوادگی واجتماعی ورشدعاطفی واجتماعی کودکانشان اثرنامطلوب بگذارد.حتی درمورد والدین که کودکان باهوش وسالم دارندنیزشکیبایی ،خلوص،توانایی وحسن تفاهم زیادی لازم است. (زمانی، احمد رضا1387.)

 

 

 

 

بیان مسأله

همه والدین رؤیاهایی درموردفرزندان متولدنشده خوددارند.ممکن است به کودکی موفرفری که دستان آن راگرفته وباشادی قدم به قدم می آیندفکرکنند . ویاآینده فرزندان خودرادرنقش برندگان جوایز علمی،نویسنده رمان های معروف و...تصورنمایند . به ندرت تمام رؤیاها محقق می شود .انتظار تولد یک کودک تجربه قدیمی است که افرا درا عمیقاًبه جنب وجوش می آورد.

زمانی که والدین برای نخستین بار با مسأله معلولیت فرزندش روبرومی شود بایک ضربه عاطفی (شک روانی) مواجه شده ونخستین واکنش او تکذیب و انکارخواهدبود.وقتی ازشدت شوک کاسته می شود،والدین ممکن است احساس تأثرعمیقی داشته باشند.کودک رؤیایی آنهاازدست رفته است وآنهانمی دانندچه چیزی برایشان باقی مانده است.احساسی که والدین برای زمانی طولانی باآن روبروهستند. احساس دیگری که غالباً والدین باآن مواجه می شوند،خشم است .آنها به دوستان و اعضای خانواده هایی که فرزندانی طبیعی وسالم دارندنگاه می کنند وتعجب می کنندکه چرا فرزندآنهانمی تواندآن طورعمل کن.خشم رادرون خودشان نگه می دارند واغلب بدون دلیل خودراسرزنش می کنند.(کاکاوند،1385،ص 52)

دوواکنش افراطی مادران نسبت به تولدکودک ناتوان به وسیله استارک وسالنت (1961)شناسایی شده است.یکی ازاین واکنش ها،احساس گناه است که به ازخودگذشتگی نابرابرمادرنسبت به کودک منجر می شود.واکنش افراطی دیگر،عدم تحمل کودک وتمایل به انکارارتباط با او است.

همچنین برخی ازمادران دربرقراری ارتباط بسنده بادیگراعضای خانواده،وقتی ازداشتن کودک ناتوان احساس گناه می کنند ،ناتوان هستند.برخی دیگرازمادران ازطریق همانندسازی باکودک ناتوان،واکنش نشان می دهند.وقتی چنین اتفاقی می افتد مادربه طورخودشیفته ای خودراآسیب دیده تلقی می کند .این همانندسازی اغلب برای مادرغیرقابل تحمل است.(کاکاوند،1385،ص65)

به طورکلی وجودچنین کودکی تمام افرادخانواده به ویژه مادر را درشرایط ویژه ای قرار می دهد، چون این مادراست که بیشترین ارتباط را باکودک برقرارمی کند،پس بیشترین بارمشکل رابردوش خواهدکشید و بیشترین رنج را اومی بردتادردرک واحساس خودتغییردهد .این رنج ومحبت دائمی ممکن است به افسردگی مادربیانجامد.

اهمیت وضرورت پژوهش

قرن حاضر،قرن دگرگونی های بسیاراست ازیک سو پیچیدگی روزافزون جامعه ساختارخانواده را عمیقاً دگرگون ساخته است وازسوی دیگر فرصت هارا برای پرداختن به مسائل ومشکلات خانواده کاهش داده است.دراین قرن والدینی که ناگزیر ازداشتن فرزندمعلول هستند به لحاظ مسایل ومشکلاتی که معلولیت فرزندباآنان تحمیل می کند بامسئولیت های اضافی روبرو می شوند .ازطرف دیگر آنها فضا و زمان لازم برای انجام مسئولیت های آموزشی ،تربیتی وبهداشتی فرزندخودرا نمی توانند فراهم سازندواین مسئله سرانجام موجب فشارهای مضاعف بروالدین شده وبرتعامل روانی- اجتماعی آنان اثرات مخربی برجای می گذارد.بنابراین یکی ازنیروهای عمده ای که برکودک استثنایی اثرمی گذاردخانواده است .اگرما انتظاریک آموزش ویژه مؤثرراداشته باشیم بایدبه نظام خانواده ای که کودک درآن زندگی می کندتوجه کنیم .(جوردن ،گالاگر،هاتینگروکارنر;1988به نقل ازلرنر1997).

باتوجه به ارتباط تنگاتنگ مدرسه،خانواده،آموزش ویادگیری ضرورت این تحقیق اهمیت پیدامی کند.

 

 

اهداف پژوهش

هدف کلی: دراین پژوهش سعی می شودمیزان افسردگی والدین کودکان معلول جسمی –حرکتی وعادی بررسی شود و درصورت وجودافسردگی بین مادران معلولین جسمی – حرکتی ارتباط افسردگی با میزان سواد، وضعیت اقتصادی،فرهنگی واجتماعی وهمچنین سن کودک مدنظرقرارگیرد .

اهداف جزئی

الف-توصیه به مسئولان آموزشگاه ها که با ارائه ی مشاوره وراهنمایی به والدین ،اعتماد به نفس آنها را بالاببرند.

ب-باارائه مشاوره وراهنمایی به والدین ،دربرقراری رابطه مؤثربا فرزندانشان ،به آنها کمک کنند.

ج-توصیه به والدین که بادرمیان گذاشتن مشکل خود با مشاور یا روانشناس راههای درست ارتباط باکودک را فرابگیرند .

د-.توصیه به والدین که بادرمیان گذاشتن مشکل خود با مشاور یا روانشناس راههای مبارزه باافسردگی ،اضطراب ودیگرحالات هیجانی خویش را فرابگیرند .

فرض پژوهش

1-معلولیت جسمی کودکان برافسردگی مادران مؤثراست.

2-افسردگی مادران کودکان معلول جسمی – حرکتی سنین6-11ساله بیش ازافسردگی مادران کودکان عادی همین سنین است .

 

متغیرهای پژوهش

متغیرمستقل: معلولیت جسمی فرزند

متغیروابسته : افسردگی مادر

متغیرکنترل : سن آزمودنی

متغیرناخواسته: فقرفرهنگی،میزان سواد،فقراقتصادی

ادامه نوشته

lمفاهیم هندسه چهارم

ll v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}
مفاهیم هندسه چهارم   الف   1  خط  انواع خط:   1- خط راست            2- خط شکسته 3- خط خمیده (دایره) 4- خط باز   5- خط بسته   2 برای رسم کردن یک خط، کافی است دو نقطه از آن را داشته باشیم.   مثلاً خطی رسم می کنیم که از دو نقطه س، ش بگذرد     3     پاره خط: قسمتی از خط راست که دو سر آن بسته است.                              پاره خط (م ر)     4     نیم خط: قسمتی از خط راست که یک سر آن مشخص است.                          نیم خط (د س)     5   دو خط را در صورتی موازی گویند که هر چه آنها را امتداد دهیم یکدیگر را قطع نکنند.   مانند ریل قطار   6   فاصله دو خط موازی برابر است با فاصله یک نقطه از یک خط تا خط دیگر هر چهار ضلعی   که فقط دو ضلع موازی داشته باشد ذوزنقه نامیده می شود.     7   از یک نقطه بیشمار خط راست می گذرد.     8   دو خط عمود بر یک خط با یکدیگر موازی هستند.   برای رسم دو خط عمود از گونیا و خط کش استفاده می کنیم.     9   هر پاره خط فقط یک عمود منصف دارد.   عمود منصف هم عمود می شود هم پاره خط را نصف می کند.      10   کوتاه ترین فاصله یک نقطه تا خط عمودی است که از آن نقطه تا خط رسم می شود.     11   دو خط که زاویه ی بین آنها راست باشد، دو خط عمود بر هم نامیده می شود.     ب   مثلث   1   انواع مثلث:   1-   مثلث متساوی الاضلاع: که سه ضلع هم اندازه دارد. 2-   مثلث متساوی الساقین: که دو ساق هم اندازه دارد. 3-   مثلث قائم الزاویه: که یک زاویه قائمه دارد.     2   برای تشخیص گوشه راست (زاویه قائمه) از گونیا استفاده می کنیم.     3   ضلع روبه رو زاویه قائمه در مثلث قائم الزاویه وتر نام دارد.     ج   زاویه   1   انواع زاویه: 1-   تند(حاده): کمتر از 90 درجه 2-   راست(قائمه): 90 درجه 3-   زاویه باز (منفرجه): که اندازه آن از 90 درجه بیشتر و از 180 درجه کمتر می باشد. 4-   نیم صفحه: 180 درجه   2   نقطه مشترک دو نیم خط را رأس زاویه می نامند.                                   رأس زاویه     3   برای نامگذاری زاویه از حرف رأس یا سه حرف که حرف رأس در وسط باشد استفاده           می شود. (م س ر)   4   زاویه تند از زاویه راست کوچکتر است. مثال در ساعت َ3:10 عقربه ها زاویه تند را تشکیل   می دهند.   5   زاویه راست از زاویه تند بزرگتر و از زاویه باز کوچکتر است. مثال ساعت 9 تمام و 3 تمام   عقربه ها زاویه راست را تشکیل می دهند.     6   زاویه باز از زاویه تند و راست بزرگتر است. مثال در ساعت 12:20َ عقربه ها زاویه باز را تشکیل می دهند.     7   اگر اضلاع زاویه را به هم نزدیکتر نیم زاویه کوچکتر می شود.     8   اگر اضلاع زاویه را از هم دور کنیم اندازه زاویه بزرگتر می شود.     9   اگر اضلاع زاویه را امتداد  دهیم اندازه زاویه تغییری نمی کند.     10   نیم ساز: نیم خطی است که زاویه را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند.   برای رسم نیمساز از پرگار و خط کش استفاده می شود.     د   محیط: اندازه دور هر شکل را محیط می گویند.     ه   مساحت = سطح: مربع کوچکی که اندازه هر ضلع آن 1 سانتیمتر باشد= 1 سانتیمتر مربع (واحد مساحت سانتی مربع است.)   نام شکل محیط مساحت مثال مربع یک ضلع    4  اندازه یک ضلع    خودش محیط : 12= 4   3  مساحت: 9= 3   3   مستطیل 2 (عرض+طول) عرض     طول محیط: 16= 2  (3+5) مساحت: 15=3  5 متوازی الاضلاع 2(ارتفاع+قاعده) ارتفاع(عرض مستطیل)   قاعده(طول مستطیل) محیط: 18= 2 (3+6) مساحت: 18= 3  6 مثلث مجموع سه ضلع 2  (ارتفاع   قاعده) محیط: 18= 6+6+6 مساحت: 12= 2  (4  6)   ز   تقارن= قرینه: خطی است که شکل را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند.     ر   واحد اندازه گیری مایعات لیتر است که برابر با 1000 سی سی می باشد.   نام چند ضلعی مربع پنج ضلعی مثلث لوزی مستطیل ذوزنقه تعداد قطر 2 5 0 2 2 2 چند نکته   1   فرمول محاسبه تعداد قطر های چند ضلعی ها                                        n (n -   )   مثال تعداد قطر های یک مثلث:                                                   0= (3-3)3 × 1     2   نحوه محاسبه تعداد پاره خط     6= 2÷ (3 × 4)        4 = تعداد نقاط مشخص شده روی خط 3 = تعداد قسمت های جدا شده   3   نحوه محاسبه تعداد زاویه ها    6 = تعداد اضلاع           5 = تعداد زاویه ها                                  15 = 2 ÷ (5 ×6 )         4   فرمول مجموع زاویه داخلی چند ضلعی ها            n = تعداد ضلع             180 ×(2 – n)   360 درجه مجموع زوایای داخلی مربع              360 = 180 ×(2 – 4)                       نام شکل ویژگی اضلاع ویژگی قطر ها ویژگی زاویه ها متوازی الاضلاع -ضلع های روبه رو با هم مساوی اند.   -ضلع های روبه رو با هم موازی اند. -هر قطر از وسط قطر دیگر می گذرد.   -قطر ها همدیگر را نصف می کنند. -زاویه های روبه رو با هم مساوی اند.   -مجموع زاویه های کنار هم 180 درجه است. مستطیل -هر دو ضلع  روبه رو هم اندازه اند.    -هر دو ضلع  روبه رو با هم موازی اند.    -هر دو ضلع متوالی بر هم عمودند. -قطر ها یکدیگر را نصف  می کنند.   -طول هر قطر با طول قطر دیگر، برابر است. -هر یک از زاویه ها قائمه است.   -مجموع زاویه های کنار هم یا مقابل(روبه رو) هم 180 درجه است. مربع -ضلع های متوالی بر هم عمودند.   -ضلع ها هم اندازه (مساوی) هستند.   - ضلع های روبه رو با هم موازی اند. -قطرها بر هم عمودند.   -قطرها نیمساز زاویه ها هستند.   -قطرها همدیگر را نصف می کنند. -هر یک از زاویه ها قائمه و با هم مساوی هستند.   -زاویه ها توسط قطر ها نصف می شوند.   -مجموع زاویه های روبه رو به هم یا کنار هم برابر 180 درجه است.   لوزی ضلع های روبه رو با هم مساوی اند.   -ضلع های روبه رو با هم موازی اند. -قطرها بر هم عمودند.   -قطر ها همدیگر را نصف می کنند. -زاویه های روبه رو با هم موازی اند.   -مجموع زاویه های کنار هم 180 درجه است                             نمونه سؤالات هندسه     1   هرگاه دو خط بر یک خط عمود شوند آن دو خط نسبت به هم ------- هستند.     2   هر چهار ضلعی که فقط دو ضلع موازی دارد را -------------- گویند.     3   کوتاهترین فاصله ی یک نقطه تا یک خط ------------ است.     4   دو خط که زاویه بین آن ها راست باشد--------- نامیده می شود.     5   هر پاره خط ---------- نقطه وسط   دارد.     6   نقطه مشترک دو ضلع زاویه --------- گویند.     7   نیم خطی که زاویه را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند ----------- نامیده می شود.     8   فاصله ی دو خط موازی در تمام نقاط -------- است.     9   در مثلث قائم الزاویه ضلع روبه روی زاویه قائمه را ----------- می نامند.     10   لوزی که چهار زاویه راست دارد ----------.     11   متوازی الاضلاعی که دو قطرش بر هم عمود است -----------.     12   مستطیلی که قطرهایش بر هم عمود است-------------.       13   متوازی الاضلاعی که قطر هایش با هم مساوی باشد------------.     14   از دو طرف پایان ندارم من ------------------- هستم.     15   اگر ضلع های زاویه ای را بلند تر کنیم اندازه زاویه ---------------------.     16   واحد اندازه گیری مایعات -------- است.     17   هر پاره خط ------------ عمود منصف دارد.     18   برای رسم یک خط راست کافی است ------------- از آن داشته باشیم.     19   ------------ قسمتی از خط راست می باشد که از یک طرف نامحدود است.     20   هر وقت صحبت از خط شد منظور ----------- می باشد.     21   زاویه تند از زاویه راست ---------- است.     22   اگر نیمساز یک زاویه ی باز را بکشیم به دو زاویه ی --------------- تبدیل می شود.     23   اگر ضلع های متوازی الاضلاع با هم مساوی باشند شکل حاصل --------- است.     24   به هر لوزی که قطر های هم اندازه داشته باشد ---------- گویند.     تهیه کننده: فاطمه داوودی – مریم حاتمی         به نام خدا   مدیریت  آموزش و پرورش استثنایی اصفهان   آموزشگاه نابینایان شهید احمد سامانی     مفاهیم هندسه   پایه: چهارم ابتدایی     تهیه کننده: فاطمه داوودی   سال تحصیلی 89-88  

چگونه توانستم دانش‌آموزانم را به  خواندن نماز و نماز جماعت علاقمند كنم.

بيان مسأله و شواهد 1

 

اين پژوهش به منظور علاقمند كردن دانش آموزانم به خواندن نماز و نماز جماعت و اصلاح بعضي از رفتارهاي نادرست آنها صورت گرفت.

همه‌‌ي ما خوب مي‌دانيم كه انجام فريضه‌ي نماز باعث تربيت صحيح فرد خواهد شد و از اين رهگذر نتايج سودمندي عايد فرد و جامعه خواهد شد در اين ميان اهميت نماز جماعت بر كسي پوشيده نيست و ساده انگاري در تربيت ديني بچه‌ها نسل ها را به قربانگاه مي‌كشد و سرمايه‌هاي انساني را تباه مي‌سازد. عامل مهم در تربيت نيكو در افراد درك و كاربرد مؤثر نماز در زندگي است.

از آن جايي كه يكي از محوري ترين امور زندگي ، بر پايي نماز مي باشد ، لذا اين اقدام پژوهي كه در بين دانش آموزان سوم ، چهارم ، پنجم انجام شده است ، اقدام پروژه به دنبال اين پرسش بوده است كه چگونه و با استفاده از چه روش هايي مي توان علاقه مندي دانش آموزان به خواندن نماز و نماز جماعت و اصلاح بعضي از رفتارهاي نادرست, حتي يك سري از عادت ها و توانمندي هاي مرتبط با نماز را در آنان افزايش داد؟

راه‌هاي جمع‌آوري اطلاعات (ارائه اطلاعات (شواهد يك))

 

جهت بررسي مشكل و براي علاقه مند نمودن دانش آموزان به نماز بايد يك سري اطلاعات را جمع آوري مي كردم. لذا از منابع زير براي جمع آوري اطلاعات استفاده كردم.

1- مشاهده رفتار دانش آموزان  2 - مصاحبه با خانواده دانش آموزان  3- مصاحبه با معلم دانش آموزان

4- مصاحبه با خودشان (دانش آموزان)   5- مطالعه كتب و مقالات مرتبط با نماز   6- استفاده از نظر همكاران

راه حل هاي پيشنهادي

1-     تشكيل جلسه آموزشي و تربيتي ويژه والدين با حضور افراد كارشناس  

پس از بررسي های لازم وشنیدن صحبت ها و  دلايل بچه‌ها متوجه شدم كه بعضي از اين دلايل مربوط به عدم آگاهي اولياء از اهميت پرداختن به مسئله نماز و نماز جماعت در سن دبستان مي‌باشد بنابر این با حضورافراد کارشناس جلسه‌اي را ترتيب دادم و در مورد اهميت پرداختن به موضوع و آثار مثبت آن و همچنين به آثار منفي آن كه ناشي از اهميت ندادن به موضوع علاقمند كردن دانش‌آموزان به نماز و نماز جماعت در دوران دبستان حاصل مي‌شود پرداختم و هدفم را از برقراري جلسه براي آنها توضيح دادم و زمينه‌هاي همكاري اولياء در منزل و مدرسه معين شد. 2- استفاده از روش تدريس هميار نماز

3-  برگزاري جشن نماز   4- تهيه دفترچه نماز    5- بازي كارت هاي نماز   6- تهيه و تكثير جدول نماز براي فراگيران در خانه    7- بيان داستان هايي در رابطه با نماز از بزرگان و استفاده از سي دي هاي آموزشي نماز

8- دادن كارت نماز 9- توجه خاص به رويكرد الگويي و استفاده از تشويق‌هاي كلامي: از طريق هماهنگي با سرويس فرزندم توانستم به طور مرتب در نماز جماعت شركت كنم در نمازخانه به برخوردهاي نمازگزاران را با همديگر توجه مي‌كردم و همچنين بعد از اتمام نماز جماعت با گفتن جملات زيبا به دانش آموزان و كشيدن دست به سر آنها و دست دادن با آنها و با لبخند همه‌ي بچه‌ها را بدرقه مي‌كردم و اين كارها باعث ترغيب دانش‌آموزان مي‌شد   10- پذيرايي از دانش آموزان  11- نوشتن تحقيق توسط دانش‌آموزان جهت بالا بردن آگاهي‌هاي دانش‌آموزان از آثار و پاداش‌هاي نماز جماعت. هر كدام از دانش‌آموزان در مورد اهميت نماز و نماز جماعت و آثار و پاداش‌هاي نماز جماعت تحقيقي نوشتند و هر روز يكي از آنها در كلاس ارائه مي‌داد و مورد تشويق قرار مي‌گرفت و فعاليت‌هاي دانش‌آموزان جهت برگزاري نمايشگاه نماز در پوشه‌ي نماز نگهداري مي‌شد 12- استفاده از هر فرصت و موقعيت

اجراي راه حل ها:

 با اجراي راه حل هاي فوق در اواسط سال تحصيلي كم كم متوجه برخي از تغييرات در رفتار دانش آموزان شدم. به عنوان نمونه قبلاً هنگام وقت نماز و آماده شدن براي نماز خودم و همكارم زنگ نماز را زده ضبط را روشن نموده و صداي اذان را پخش مي كرديم. با اجراي روش ها و راه حل ها دانش آموزان آن چنان مشتاق شده كه خودشان مقدمات نماز را فراهم و صداي اذان را پخش مي كردند و يا بعضي از دانش آموزان در خانه وضو مي گرفتند و با وضو به مدرسه مي آمدند و لحضه شماري مي كردند كي زنگ نماز زده مي شود تا نماز بخوانند

شواهد موفقيت در پژوهش (شواهد 2):

1- برگزاري مسابقه نماز  2- آموزش مراحل خواندن نماز و وضو در ساعت هنر و هدیه ها طبق بخشنامه آموزش عملی نماز در ساعت هدیه ها 3- تهيه نمودار تشويقي

3-    دانش آموزان بدون گفتن ما و بدون متوسل شدن به زور و ترساندن با علاقه و انگيزه در نماز جماعت شركت مي‌كردند.

4-  مدير محترم از ارزشيابي‌هايي كه به طور مستمر از لحاظ كتبي و كمي از دانش آموزان به عمل آورده بود احساس رضايت و خوشحالي داشتند.

5-  اولياي محترم از روش‌هاي بكار گرفته شده استقبال مي‌كردند و ابراز مي‌كردند كه بچه‌هايشان نمازهاي روزانه‌ي خود را مرتب مي‌خوانند و همچنين بسياري از مشكلات اخلاقی و رفتاري آنها برطرف شده است.

6-    آگاهي‌هاي دانش‌آموزان و اولياء در مورد اهميت نماز و نماز جماعت افزايش يافته بود.

7-  دانش‌آموزان به خاطر امتيازات مادي مثل كارت و شكلات و جايزه در نماز جماعت شركت نمي‌كردند. چرا كه عملاً مشاهده كردم كه با جذب همه اينها و جايگزين كردن روشهاي متنوع و جذاب تعداد علاقمندان به نماز جماعت افزايش يافته بود.

8-  دانش آموزان در نماز جماعت به خاطر جا گرفتن دعوا نمي‌كردند و هر كسي جاي خودش مي‌نشست و در مقابل اشتباهات دوستانشان با مهرباني و صحبت با آنها برخورد مي كردند.

9- دانش آموزان به خواندن نماز در منزل و نماز جماعت مدرسه علاقه مند شدند و فهميدند بهترين وقت براي نماز اول وقت بودن آن است.  10- آن ها متوجه شدند كه با خواندن نماز مي توانيم با خدا حرف هايمان را بزنيم.

 

 

23مهر روز جهانی عصای سفید بر همه روشندلان مبارک

23مهر روز جهانی عصای سفید بر همه روشندلان مبارک باد.

ماه مهر آغاز گر شور و نشاط و یادگیری و یاد دهی برای دانش آموزان و معلمان گرامی است.علاوه بر آن برای دانش آموزان نابینا یادآور روز23 مهر ,روز عصای سفید است.روزی که روشن دلان جهان طراوت ,پویایی و نشاط را به جویبار زندگی فرا می خوانند.و اعلام می کنند ما هم تپیدن قلب زندگی و زدن نبض طبیعت را احساس می کنیم و با چشمان به ظاهر بسته خویش ,در زلال شعور و صفای فطرت خداییمان ,جلال و جمال حضرت حق را می نگریم.و می توانیم با تامل در گردش حکیمانه چرخ روزگار ,به مهمانی همه نشانه های خلقت برویم.

     اهمیت نابینایان به عنوان بخش بزرگی از جامعه انسانی سبب شد تا در سال 1950(دهه 1940 میلاادی)سازمان آموزشی,علمی,فرهنگی ملل متحدیونسکو و فدراسیون جهانی نابینایان در جلسه ای مشترک,قانون عصای سفید را بررسی و تصویب کنندو نهایتا روز 15 اکتبر برابر با23 مهر را روز جهانی عصای سفید یا روز جهانی ایمنی نابینایان اعلام نمودند. تا مردم سراسر دنیا به حقوق این گروه از معلولین بیشتر آگاهی یابند و در راستای تحقق آرمان های انسانی با آنان همگام شوند.قانون عصای سفید ,تصویری جدید از نابینایان را در جامعه ترسیم می کند و از افرادنابینا می خواهد که به منظور حمایت از منافع خود ,از تمام مفاد این قانون مطلع باشند.

    در حقیقت روز عصای سفید سمبلی شد جهت معرفی نابینایان به جامعه و همچنین تغییر نگرش مردم نسبت به توانمندی نابینایان و توجه بیشتر به مشکلات آنها

    عصای سفید  مثل پرچمی است که به نشانه استقلال (پذیرش معلولیت و غلبه بر محدودیت) در دست نابینا به حرکت در می آیدو آینه ای است که قدرت و نعمت خدایی را به تماشای تامل و تفکر دیگران می گذارد. البته این ابزار حرکتی سودمند زمانی از کارایی لازم بر خوردار خواهد بود که نارسایی های فیزیکی محیط (وجود پیاده رو ها و خیابان های یکنواخت توانایی حرکت با عصا را برای نابینایان راحت تر می سازد.) زندگی افراد نابینا کم یا به طور کلی حذف شود بنابر این علاوه بر توجه به مسائل عاطفی و احساسی ضروری است زمینه ای برای تردد آسان آنان فراهم سازیم.و کمک شایانی به استقلال حرکتی نابینایان بکنیم.

جهت یابی و حرکت

  از جمله مهارت های اساسی برای نابینایان جهت یابی و حرکت است تا بتوانند بزرگسالانی مستقل بار بیایند و با حداقل کمک در محیط حرکت کنند.جهت یابی به مهارت هایی گفته می شود که قبل از فنون حرکت باید آموخته شوند و محدود به رشد مفاهیم و تقویت حواس می گردد.کودک بینا نگاه می کند .حرکات خود را با دیگران مقایسه و اصلاح می کند.ولی این موضوع در مورد کودک نابینا صدق نمی کند . بنابراین برای جبران این خلاء نیاز به آموزش جهت یابی و حرکت است.

  فرد نابینا در دوران کودکی به کمک خانواده اشیاء را لمس ,صدا و بو و طعم را تشخیص می دهدکه اگر این گونه مهارت ها به موقع انجام نگیرد,کودک در رشد خود بسیار عقب خواهد ماند و کم حرف,ساکت و بی تحرک می شود و حتی از حرکت کردن می ترسد.

  نحوه جهت یابی و تحرک  به عوامل گوناگونی نظیر توانایی در درک فاصله ها (درک فضایی و مکانی),انگیزه, نگرش و تجربه های یادگیری فرد بستگی دارد. نگرش جامعه نسبت به روشندلان و همچنین برداشت آنها نسبت به خود که طبعا متاثر از برخوردجامعه و فرهنگ حاکم بر آن است,نقش بسیار مهمی در چگونگی تشکیل انگیزه ,توسعه و رشد استعدادهای نابینایان دارد. بنابر این جامعه ,مدرسه و خانواده مسئولیت خطیری را در زمینه ایجاد و تقویت انگیزه های بالنده در نابینایان برعهده دارند.وجود الگوهای رفتاری سازنده (طه حسین,رودکی و دکتر خزائلی و ...)  که با وجود محروم بودن بودن از نعمت بینایی به مدارج عالی علمی و اخلاقی رسیده اند نقش بسزایی در آگاهی روشندلان و جهت دار شدن و تحقق انگیزه های ایشان دارد. نابینایی هرگز مانع رشد و ترقی نمی شود به شرط ان که فرد نابینا خود را باور داشته باشد و بداند که می تواند با وجود نابینایی به موفقیت های فراوانی نائل گردد.

منبع: 1-کتاب حرکت و جهت یابی ویژه معلمان نابینا , انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی

2-کودکان استثنایی ترجمه مجتبی جوادیان,انتشارات آستان قدس رضوی                                         فاطمه داودی زواره

تاثیر معلولیت بینایی بر خلاقیت

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}
مبانی نظری خلاقیت معادل Creativity در فرهنگ و بستر ( 1953 ) به راه های تمایل و ذوق به ایجادگری تعبیر شده است و در همه ی افرا دوجود دارد . گنزلین ( 1953 ) خلاقیت را فرایند تغییر ، رشد و تکامل می داند که در آن حیات ذهنی رخ می دهد . درودهی ( 1959 ) خلاقیت را قدرت ایجاد چیزی نو و یا ابداع عقیده ای تازه می داند . توانس ( 1959 ) خلاقیت را مشتمل بر حساسیت به مسایل کمبودها ، تنگناها و ناهماهنگی ها می داند و اضافه می کند که این حساسیت در پی تشخیص مشکل یا مشکلاتی به وجود می آید و به دنبال جستجو برای یافتن راه حل هایی برای رفع مشکل می باشد . فرم ( 1959 ) آن را به توانایی دیدن ( آگاه بودن ) و پاسخ دادن می داند . استین و پارستن ( 1962 ) می گوید : « خلاقیت به ایجاد یک کار جدید منتهی می شود . » و هزاران تعریف و برداشت دیگر که از خلاقیت شده است و آن را به مسایل روان شناسی ارتباط داده اند . در این تحقیق با محور قرار دادن تعریف تورنس از خلاقیت و استفاده نظریه ها ی گوناگون دیگر به سنجش میزان خلاقیت دانش آموزان نابینا و عادی و نوع آموزشی که باید به آنان ارایه شود ، پرداخته خواهد شد .     مفهوم خلاقیت      از خلاقیت تعاریف متعدد ارئه شده است و بین روان شناسان در مورد تعریف آن ، اتفاق نظر وجود ندارد ، به طوری که عده ای از متخصصان به فرآیند خلاقیت ، برخی به نتیجه و محصول خلاقیت و گروهی به ویژگی های شخصیتی افراد خلاق پرداخته اند برای مثال در فرهنگ دهخدا آمده است که خلاقیت یعنی خلق کردن ، آفریدن و ایجاد کردن                                               جاویدی ( 1378 ) خلاقیت را این گونه تعریف کرده است ؛ "توانایی ذهنی است که تقریبا در همه ی انسان ها وجود دارد و تنها در افرادی که در صدد پرورشی این نیرو بر می آیند یا در شرایط مناسب قرار دارند ، به صورت یک اثر جدید ظاهر می شود .                      تولید جدید و متفاوت می تواند کلامی یا غیر کلامی باشد. "(ص 21-41) گاردنر معتقداست خلاقیت توانایی حل مسائل یا تولیداتی به طور منظم به شکلی بدیع و در ضمن قابل  قبول برای جامعه است . ( قراچه داغی ، 83 ، ص 30). گیلفورد معتقد است خلاقیت یعنی حل یک مشکل یا سلسله ای از مسائلی کوچک و بزرگ . راجرز معتقد است خلاقیت یعنی اظهار وجود و استقلال طلبی و حفظ شخصیت انسان تایلور ( 1988 ) در زمینه ی خلاقیت به سطوح زیر معتقد است : 1.  خلاقیت بیانی : همانند ترسیم خود به خودی کودکان . 2.  خلاقیت بار آور : همانند تولیدات هنرمندان و دانشمندان . 3.  خلاقیت ابداعی که از طریق تغییرات و پیشرفت حاصل می شود . 4.  خلاقیت اختراعی : در آن هوش و ذکاوت با روش ها و فنون ها آشکار می شود . 5.  خلاقیت ظهوری : جایی که یک اصل یا فرضی جدید وجود دارد و در حول آن ، مکاتب و حرکت های تازه و مانند آنها شکوفا می شود . به پژوه(1386)« خلاقیت توانایی کشف روابط جدید و بازسازی و ترکیب اندیشه در ارائه ی یک روش منحصر به فرد برای رسیدن به هدفی خاص ، حل مسئله ای خاص یا تولید اثر یا محصولی جدید تعریف می کند.»(ص10) گیزلین( 1954 )معتقد است:خلاقیت ارائه ی کیفیت های تازه ای از مفاهیم و معانی است.(حسینی، 86،ص 29) در زمینه ی خلاقیت تعاریف دیگری هم شده است به عنوان نمونه دکتر شهر آرای در این زمینه گفته است : خلاقیت ، توانایی فرد ، برای تولید ایده ها ، نظریه ها ، بینش ها با شایای جدید و بدیع و بازسازی مجدد در علوم و سایر زمینه ها ست که توسط متخصصان اصیل و از نظر علمی و تکنولوژی و اجتماعی که با ارزش تلقی گردد . ( کتاب راهنمای معلم ، هدیه های آسمان دوم دبستان ، ضمیمه ی شماره ی 6 )   نظریه های روانشناسی نظریه گیلفورد از میان تمامی روانشناسانی که سعی کرده اندخلاقیت را اندازه گیری نمایندگیلفورد پیشگام تر است. به نظر گیلفورد ذهن یا هوش در برگیرنده 120 عامل یا توانایی مختلف می باشد که 50 عامل آن شناخته شده است.این گونه توانایی ها به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:دسته اول:طبقه کوچکی ازتوانایی های حافظه دسته دوم:طبقه بزرگتری از توانایی های فکری را تشکیل می دهند.دسته دوم به نوبه خود به سه گروه توانایی های شناختی,تولیدی و سنجشی تقسیم می شوند. توانایی های تولیدی بر دو نوع هستند:همگرا و واگرا     نوع اول به کار گیری تفکری را می گویند که به سوی پاسخی قراردادی و یا معین حرکت می کند. نوع دوم از طریق تفکری انجام می شود که به سوی پاسخی نا مشخص جهت های گوناگونی را می پذیرد.(مسدد1369).     گیلفورد ( 1959 ) به عنوان یکی از پیشگامان بررسی پدیده ی خلاقیت معتقد است که دو نوع تفکر همگراو تفکر واگرا  وجود دارد : از نظر او تفکر همگرا یا تفکر منطقی درباره ی یک مسئله به دنبال یک راه حل ساده است . شخصی که تفکر همگرا دارد ، اظهار نظر می کند که هر مسئله ای یک راه حل دارد و آن هم این است که من می گویم ! در حالی که تفکر واگرا یا تفکر خلاق به راه حل های غیر معمول و گوناگون می پردازد و در جهت های متفاوت سیر می کند ، شخصی که تفکر واگرا دارد ، دگر اندیش است و از دگرگونی نه تعبیر و نوآوری استقبال می کند  (به پژوه ، خرداد 88)       گیلفورد11عامل مختلف را زیر پوشش تفکر واگرا نام می برد: 1-  واژه پروری که توانایی زایش واژه هایی است که نیازهای نمادین معینی را برطرف می کنند.این توانایی را بدین ترتیب می توان اندازه گرفت که از شخص بخواهند تافهرستی از واژه ها را با پیشوند های معینی ارایه دهد. 2-  ایده پروری یا توانایی فراخواندن ایده های بسیار در موقعیتی نسبتا رها از محدویت هاست که کیفیت پاسخ اهمیتی ندارد این توانایی را می توان بدین صورت سنجید که از شخص بخواهند فهرستی از کاربردهای یک شی معمولی مانندآجر یا روزنامه را فراهم کند. 3-  انعطاف پذیری خود جوش نمایی توانایی و استعدادایده های گوناگونی است که شخص آزادی انجام آن را دارد. این توانایی,متضاد روانشناسان استقامت یا تمایل به ادامه انجام بوده و تا زمانی است که شخص دراثر خستگی مفرط و یا بی حالی دست از آن بکشد.این توانایی را نیز می توانبدین کونه سنجیدکه از شخص بخواهند از کاربردهای یک شی ممولی را ارایه دهد.امااین بار توانایی یاد شده تعداد مواردکاربردهای پیشنهادی را محاسبه می شود. 4-  انعطاف پذیری خود جوش نگاره ها یا استعدادفهم تغییرات سریع از نگاره های دیداری استدراکی کمی است. 5-  تداعی پروری یعنی توانایی تولید واژه هابرای اندازه گیری این توانایی از شخص می خواهند تا فهرستی از مترادف های واژه هایی معین را فراهم کنند. 6-  تعبیر پروری یعنی توانایی نادیده انگاشتن شکل مجموعه ای از خطوط به منظور دیدن خطوطی دیگر مانند یافتن چیزهاییکه خطوط آنها به عنوان بخشی از اشیای بزرگتر از نظر پنهان شدهاند. 7-  انعطاف پذیری سازگار نمادین یعنی توانایی نوساختن ضروری موقعیت ویا مسأله ای هنگامی که شخصی یا موضوعی نمادین سر و کار دارد.سنجش این توانایی بدین ترتیب است که از شخص بخواهند تا با برداشتن تعداد معینی از چوب های کبریت که مربع و یا مثلث هایی را تشکیل می دهند.تعدادمعینی مربع یا مثلث باقی بگذارد. 8-   ابتکار که توانایی و یا استعدادارایه پاسخ های غیر معمول ما دور از ذهن و یا زیرکانه است. 9-  تفسیر یعنی توانایی ارایه جزییاتلازم برای اتمام یک طرح و یا استخوان بندی مشخصی . گیلفورد در ابتدا توانایی های ذهنی درگیر در خلاقیت را به کسانی محدود کرد که تحت عنوان تفکر واگرا گروه بندی شده اند .اما بعدا سه نوع توانایی دیگر را به آنها افزود . باز تعریفی معنایی و نمادی که هردو متعلق به تفکرهمگرایندو حساسیت به مسایل که متعلق به ارزشیابی است. باز تعریفی نمادی توانایی سازمان دهی و بازده واحد ها بر حسب ویژگی نمادین آنها یا نسبت دادن استفاده جدید از عناصر مربوط است.(باقری,81,ص22-20) نظریه تداعی گری: نظریه تداعی گری ریشه آن به جان لاک برمی گرددبیان می کندکه:اندیشیدن عبارت است از مرتبط نمودن ایده های ناشی از تجربه,بنابر قوانین فراوانی ,همراه باتازگی و وضوح. بنابر این نظریه ,ایده های جدید از ایده های قدیم و به وسیله ی فرایند آزمون و خطا پدید می آیند.بنابراین تفکخلاق عبارت از فعال کردن ارتباطات ذهنی است و تا آنجا ادامه می یابد که یا ترکیب درست,خود را بروز دهد ویا شخص از آن دست بردارد.بنابراین هر چه شخصی تداعی بیشتری به دست آورد,ایده بیشتری در اختیار خواهد داشت و بیشترخلاق خواهدبود.(مسدد,69). نظریه های فلسفی خلاقیت 1-نظریه های جهان باستان الف)خلاقیت برعنوان الهام خدایی: یکی از قدیمی ترین مفاهیم خلاقیت این است که فردخلاق از الهام خدایی برخورداراست.این مفهوم بیانگر تلاشی برای تبیین ابتکار فوق العاده کارهای بزرگ خلاق است .این مفهوم عمدتا بوسیله افلاطون عنوان شد که اعلام داشتهنرمند در لحظه آفرینش,به دلیل این که در کنترل خود نیست,عامل نیروی برتر می شود. ب)خلاقیت به عنوان دیوانگی: این دیدگاه خودجوشی و غیر عقلایی بودن ظاهری خلاقیت را نتیجه ی جنون می داند.حتی مردان فاضل نیز از روی مسامحه,برخی افرادرا که دارای خلاقیت قابل ملاحظه ای هستند کمی دیوانه و یا غیر عادی می نامند.این گونه افراد,تا حد زیادیاز هنجارهای مرسوم رفتارهای انسانی منحرف می شوند. 2-نظریه های جدید فلسفی الف)خلاقیت به عنوان نبوغ شهودی: بنابر این دیدگاه,خلاقیت شکلی سلیم و گسترش یافته از شهود است.فرد خلاق,گرچه دیگر نابهنجارو یا بیمار تلقی نمی شود,اما هنوز شخصی نادر و از گونه ای متفاوت است. چنین شخصیآنچه را که دیگران فقط به طور استدلالیو در دراز مدت در می یابند,بلاواسطه و مستقیما,درک می کند. ب)خلاقیت به عنوان نیروی حیاتی: بنابرنتایج نظریه تکاملی داروین خلاقیت انسانی,نمایانگر نیروی خلاقی است که در ذات خودزندگی نهفته است هرچند که ماده بی جان,از این دیدگاه غیر خلاق است اماتکامل حیاتی اساسا خلاق می باشد.و انسان از داده های در هم و برهم اثری هنری یا علمی خلق می کند. ج)خلاقیت به عنوان نیروی کیهانی: خلاقیت,هم آنچه را که قبلا وجود داشته است ابقا می کند و هم اشکال تازه ای به وجود می آوردخلاقیت به عنوان نوعی روی آوردن به ابداع,خود از راه های گوناگونی در آموزش آشکار می سازد.یکی از این راه ها,رشد نیروی تخیل است.(دهقانپور,87,ص36-37).   حقایقی در باره ی خلاقیت ·        خلاقیت ، عالی ترین ، پیچیده ترین و ارزشمند ترین کارکرد ذهن انسان محسوب می شود . ·        خلاقیت شکوفایی شدنی است . هم می توان آن را آموزش داد و هم پرورش . ·        انگیزه های درونی و بیرونی در ظهور و بروز خلاقیت بسیار نقش آفرین اند . ·        با پرورش خلاقیت ، هر کس جای خود را در آسمان پر شکوه زندگانی می یابد . ·        هوش بالا ، لزوما خلاقیت را به دنبال ندارد ، اما هوش پایین می تواند مانع خلاقیت شود ·        سر چشمه ی خلاقیت را باید در تجربه های دوره ی کودکی جست و جو کرد . ·        خلاقیت مانند هوش ، انواع دارد و می توان آن را به دو نوع خلاقیت عمومی اختصاصی ( مانند خلاقیت ادبی ، هنری ، اجتماعی و مکانیکی ) تقسیم کرد . ·        بالندگی فرد و ترقی جامعه به خلاقیت وابسته است . ·        برای گریز از باتلاق استثنایی به تحول و نوآوری نیاز داریم . در هر رفتاری می توان درجه ای از خلاقیت را شناسایی کرد منشأ خلاقیت : یکی از خصایص و ویژگی های منحصر به فرد انسان ، خلاقیت است. متفکرین منشأ این ویژگی را به یک قدرت اسای در مغز انسان یعنی قدرت تخیل وابسته می دانند . این حقیقت که تخیل قدرت اساسی مغز بشر است مدت ها به وسیله ی بزرگ ترین متفکرین شناخته شده است و این نتیجه گیری ویلیام شکسپیر را که گفته است این جرقه ی مقدس انسان را « اشرف مخلوقات » نموده تأیید کرده اند (مختاری ، سبحانی ، آبان 86، ص 21-20)                                     توانایی های فکری انسان را می توان از نظر عملکرد به صورت زیر خلاصه نمود : 1-  جذب : توانایی مشاهده و به کار بردن توجه 2-  ضبط : توانایی حفظ کردن و به خاطر آوردن 3-  استدلال : توانایی تجزیه و تحلیل و قضاوت 4-  خلاقیت : توانایی تجسم، پیش بینی وایجادایده ها امروزه پیشرفته ترین رایانه ها تنها سه فعالیت اول ، یعنی جذب ، ضبط و استدلال را می توانند انجام دهند .حتی جانوران قادری مانند زنبور عسل یا عنکبوت که توانایی ساخت و ساز را دارند ، تنها به صورت غریزی عمل کرده و همانند ماشین های مونتاژ کار ، میلیون ها سال است که کاری یکسان انجام می دهند .                                                           اهمیت و ضرورت خلاقیت : کودکان به این امانت های الهی سرشار از انرژی بسان پرندگانی اند که تازه بال در آورده و همیشه در حال جست و خیز و تکاپو و فعالیت اند از آنجا که آنها تازه میهمان ها و این کره خاکی شده اند ، همه جا برایشان غریب و نا آشنا و نا مأنوس است به همین علت همواره سئوالات جدیدی به ذهن آن ها خطور می کند و همیشه به دنبال کشف حقیقت اند ، این در حالی است که اکثر اولیا و مربیان به علت برخوردار نبودن از دانش و آگاهی و نداشتن صبر و حوصله ی کافی ، قادر به پاسخگویی دقیق ، روشن و علمی به سئوالات پی در پی آن ها نیستند و نه تنها از پاسخ دادن به سئوالات طفره می روند ، بلکه گاهی برخورد های غیر منطقی و خشن انجام می دهند تا جایی که به تدریج ترس وتردید به وجود کودکان رخنه پیدا کرده ، برای پیشگیری از برخورد های ناشایست اولیا و مربیان تصمیم به مطرح نکردن پرسش های خود می گیرند ، تا هم خود و هم بزرگتر ها هر دو راحت باشند ، اما نتیجه این کار ، خزان زودرس غنچه های باغ زندگی و نابودی خلاقیت و ابتکار آنان خواهد بود . «محققان نیز معتقدند همه ی انسان ها در کودکی از استعداد خلاق برخوردارند ، لکن عدم وجود محیطی مناسب و بی توجهی و عدم تقویت این توانایی مانع ظهور آن می گردد برای هر جامعه ای وجود افراد خلاق اهمیت زیادی دارد زیرا جوامع در دوره ی انتقال و تغییر ، نیاز مبرمی به راه حل های خلاق برای مسائل حال و آینده خود دارند» . (حسینی ، 84 ) در زمینه اهمیت خلاقیت لازم است به این نکته توجه داشته باشیم که خلاقیت در دوران کودکی را باید در تاثیری که این امر مهم در تمام مدت عمر شخص بر جای می گذارد جستجو کرد . بچه های پیش دبستانی اشکارا خلاق هستند . آنها از مواد و اسباب بازی هایشان به طرق مختلف استفاده می کنند و با جرأت تمام به استقبال نقطه نظرهایی که برایشان جالب و جدید است می شتابند . این گرایش طبیعی به جانب خلاقیت را سایرین ممکن است تغییر دهد اگر ما کمی دقت و حوصله داشته باشیم ، می توانیم متوجه خلاقیت در بچه ها شویم . بهترین زمان برای اطلاع از خلاقیت کودکان تماشای آنان به هنگام بازی است و یا اینکه آموزش آنان را با بازی همراه کنیم . زیرا نیروهای دانش آموزان همانند چشمه های جوشانی است که به ابتکار و خلاقیت از آن فوران می کند . اما ابتکار در این است که به آن فرصت ابراز کردن داده شود . در نظام آموزشی خلاق و پویا دانش آموز مدرسه می رود تا مهارت و توانایی های بالقوه خود را به به فعالیت در آورد . وقتی ما شرایط بروز خلاقیت را برای شاگردان فراهم کردیم که دانش آموز اعتماد به نفس پیدا می کند و اضطرابش کاهش می یابد  در نتیجه قوه ی خلاقه ی او رشد می کند وکلاس برایش خسته کننده نمی شود و بازدهی کلاس بالا می رود و پرورش خلاقیت که یکی از مهم ترین اهداف آموزش و پرورش می باشد محقق می شود . آموزش و پروزش هدفش پرورش کسانی است که به خود پیروی و ابتکار دست یابند و توانایی انتقاد و وارسی پیدا کنند . و هر چیزی را به آنها پیشنهاد می شود بدون فکر کردن نپذیرند . تشخیص کودکان خلاق موجب برنامه ریزی آموزشی خاصی برای آنها گردیده است . زیرا تکیه به توانمندی های بالقوه این کودکان می تواند سبب باروری فرهنگی و اقتصادی کشور گردد . البته پرورش خلاقیت نیازمند دخالت چندین عامل ذهنی و وابسته به محیط است و مربیان ، والدین ، روانشناسان و بزرگسالان می توانند عوامل وابسته به محیط را فراهم آورند .به امیدآن روزی که بتوانیم آموزش و پرورش پویا و توانمند در تمام زمینه ها داشته باشیم .   چگونه می توان خلاقیت را پرورش داد ؟ نو آموزان با استعداد خلاقیت و تفکر به محیط آموزشگاه وارد می شوند و این تعلیمات یکنواخت و نحوه ی ارائه ی مطالب به آنها تحت عنوان مطالب درسی موجب کاهش این توانایی در شاگردان می شود . اگر خواهان حفظ نیروی خلاقیت شاگردان ، پرورش و اعتلای آن هستیم باید نیاز های آنها را بر اورده سازیم . 1.  یکی از راه های مناسب برای پرورش خلاقیت و باور کردن نیروی ابتکار تخیل افراد است تخیلات کودکان پل ارتباطی مناسب بین دنیای آشنا و دوست داشتن بچه ها و واقعیت های پیرامون آنهاست . و برقراری این ارتباط باعث می شود که کودک باتوجه به توان ذهنی خود محیط و موضوعات اطرافش را بفهمد و ابتکار خود تصویر جدید و قابل فهمی از موضوع در ذهن خویش ایجاد کند . 2.  فراهم ساختن امکان افزایش اطلاعات و تجربه ی افراد در زمینه ی موضوع مورد نظر یکی از راه های دیگر برای کمک به پرورش خلاقیت در افراد است . 3.  افراد با انجام فعالیت ها در زمینه های گوناگون می توانند خلاقیت خود را به نمایش بگذارند بنابر این برای پرورش خلاقیت نمی توان از برنامه های صرفا ابتکاری و بی معنی و بدون ارتباط با موضوع تدریس استفاده کنند . 4.  یکی دیگر از مهارت هایی که برای پرورش خلاقیت لازم است انتقاد پذیری و تحمل آرای دیگر است . فرد باید تفاوت دیدگاه های افراد مختلف را بپذیرد و هنگام رو به رو شدن با نظر های مخالف رای خود را بدون نا امیدی و تعصب نقد افکار و آثار خود را مورد توجه و بررسی قرار دهد . 5.  در پرورش خلاقیت باید تفکر با تأمل به جای تفکر آنی تأکید کرد و باید بر کیفیت یاد گرفتن بیش از سرعت یاد گرفتن اهمیت داد . 6.  « کنجکاوی و توجه به محیط از عوامل مؤثر در پرورش خلاقیت است . خلاقیت کودکان با تحریک آنان به دیدن ، شنیدن ، لمس کردن ، دست کاری کردن ، کشف کردن و انجام آزمایش و بازی های ساده تقویت می شود . » ( فرخ مهر ، 1384، ص8) بر اساس مطالعات و تحقیقات هنگامی یک کودک دبستانی کنجکاوی نشان می دهد که : 1.  به طور مثبت به عناصر تازه ، عجیب ، نا همگن ، و مرموز در محیط خود با رفتن به سوی آنها یا دست کاری کردن آنها واکنش نشان می دهد . 2.  نیاز به دانستن درباره ی خود با محیط خود را ابراز می دارد . 3.  محیط خود را برای جستجوی تجربه های تازه اجمالا بررسی می کند . 4.  در معاینه و اکتشافات محرک ها مداومت نشان می دهد تا بیش تر بداند . با توجه به مطالب فوق باید توجه داشت که تحریک و پرورش و کنجکاوی و خلاقیت در دوره ی ابتدایی دشوارترین ، پیچیده ترین و حساس ترین فرآیند آموزش است . بنا براین اگر معلم ابتدایی بخواهد  حس کنجکاوی دان آموزان خود را تحریک کند و در جهت آن گام بر دارد ، باید با دقت و حساسیت و آگاهی لازم و مناسب در این جهت گام بردارد . 7.  به سؤالات دانش آموزان باید احترام گذاشت و آنها را راهنماییکرد تا خودشان جواب سؤالات را بیابند . 8.  باید به دانش آموزان نشان داد ، که عقیدشان دارای ارزش است و عقایدی را که پذیرش آنها در کلاس ممکن باشد ، باید پذیرفت . 9.  گاهی اوقات بدون آنکه تحدیدی از جهت نمره ی ارزشیابی در کار باشد ، باید کودکان را آزاد گذاشت تا کارهایی را که خودشان می خواهند انجام دهند . استقلال و آزادی به گرم و پر شور بودن نیروی آنها کمک می کند . 10.                     مربی باید هنگام جواب دادن به هر سؤال ، دانش آموز رابه معمای تازه تری بکشاند تا ذهن او خود آگاه و نا خود آگاه مشغول کاوش و جستجو باشد و از به کار بردن کلماتی از قبیل بلی ، خیر ، البته ، هر گز ، مطمئنا و مثل آن بایداجتناب کرد . 11.                     تکمیل کردن اشیا و امور ناکام از موارد دیگری است که موجب خلاقیت دانش آموزان می شود . 12.                     معلمان باید سؤال هایی بپرسند که با چرا و چگونه آغاز می شود ، نه با کجا ، چه کسی  و چه وقت . سؤال هایی که دارای جواب های متعدد باشند ، موجب تفکر واگرا و ایجاد خلاقیت در دانش آموز می شود .   ایجاد خلاقیت در کلاس درس  در زمینه ی پرورش خلاقیت در دوره ی ابتدایی معلم باید ذهنی پویا و فعال و اطلاعات علمی به روز و کاربردی داشته باشد تا بتواند در امر پرورش خلاقیت دانش آموزان خود موفق شود . او باید جدید ترین اطلاعات علمی در زمینه ی ابداع و خلاقیت را مطالع و بررسی کند و از تازه ترین یافته های علمی در قلمرو روش تدریس ، شیوه های برقراری ارتباط عاطفی و شیوه های ارزشیابی کیفی اطلاع داشته باشد . بنابر این دانش افزایی معلم در دوره ابتدایی باید بیش تر از هر دوره ی دیگر باشد . اگر بخواهیم در جامعه ای خلاقیت توسعه پیدا کند و به شکلی پایدار تحقق یابد ، در درجه ی اول باید شرایط علمی و فرهنگی و سازمانی فردی آن را به وجود آورد اگر شرایط فراهم نیاید هر نوع کوششی بی نتیجه خواهد ماند . یکی از جنبه های مهم خلاقیت وجود شرایط لازم برای بروز این استعداد همه گانی است اکثر صاحب نظران بر این باورند که اولین گام در پیشرفت خلاقیت کودکان بوجود آوردن شرایط مناسب در محیط خانوادگی و آموزش است . خلاقیت را نمی توان با فشار پرورش داد ، بلکه باید اجازه داد تا ظهور کند و شرایط مناسب علمی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی فراهم شود اما باید بدانیم که هر عامل مثبتی در مسیر خلاقیت نه تنها موثر خواهد بود ، بلکه به صورت یک مانع عمل خواهد کرد . به عنوان مثال آزادی و اختیار و فرصت داشتن در حالت عادی عامل تقویت خلاقیت است ولی برای دانش آموزی که شرایط ذهنی و فکری بهره برداری از آزادی و اختیار را ندارد و زمینه های شناختی و ارزش لازم برای بهره برداری از آزادی را به دست نیاورده است موجب بروز اختلال و نا هماهنگی در رفتار کلاس می شود . بنابر این  قبل از هر اقدامی باید زمینه ی خلاقیت را فراهم آورد و بعد به پرورش و شکوفایی آن بپردازیم.               شرایط کلاسی و آموزشی پرورش خلاقیت :                                                                                    تمام انسان ها در هر مقامی سعی می کنند از خلاقیت و نو آوری خود انتقاد کنند ، بنابر این باید این فکر و اندیشه زمینه ای را برای تقویت بیش تر خلاقیت افراد فراهم کنیم چرا که افراد هر چه شرایط را مناسب تر در مقابل خود ببینند بیش تر تقویت و تشویق می شوند . موارد زیر گویای این مطلب است : 1.  فراهم آوردن فضای دوستانه و صمیمی در کلاس درس که از مهم ترین زمینه های تحریک خلاقیت انسان می باشد . 2.  درک روشن شاگرد و معلم از یکدیگر . 3.  دادن آموزش های لازم در زمینه ی فکر کردن ، حل مسأله ،تمرکز حواس و... 4.  تشویق کردن کودکانی که بیشتر سؤال می کند. 5.  مشارکت شاگردان در فضا سازی کلاس : اگر شاگردی نقاشی خود را روی دیوار کلاس ببیند انگیزه ی بیش تر پیدا می کند که خلاقیت و نو آوری خود را در کلاس نشان دهد . 6.  شیوه های بیان و گفتار معلم : در صورتی که معلم از جملات عاطفی استفاده کند و لحن صمیمانه و گرمی داشته باشد مطلوب ترین شرایط خلاقیت را فراهم می آورد . 7.  امنیت کلاس و حرمت ها را رعایت کردن . 8.  دانش آموزان را با تصویر ذهنی آشنا کردن . ( مهارت تصویر سازی در ذهن ) 9.  شنونده ی فعال و بیننده ی مشتاق و علاقه مند بودن . 10.                     انعطاف پذیری : فقدان انعطاف توسط معلم سبب از بین رفتن انگیزه ی  دانش آموز می شود .            انگیزه دادن به خلاقیت آموزگار و مراقبین کودکان می توانند زمینه های خلاقیت برای کودکان تدارک ببینند بدین منظور کافی است باتحلیل ماهیت فعالیت ومواردی که در اختیار کودکان قرار می دهند کارشان را شروع کنند .انگیزش نیروی محرک جریان خلاقیت در انسان ها است . نو جویی و صیانت ذات از جمله انگیزه هایی انسانی است که از طبیعت آدمی سرچشمه می گیرد . وجود چنین انگیزه هایی اشخاص را بهکوشش وا می دارد تا خود را از گزند حوادث محفوظ داشته ، وسایل آسایش خود را فراهم نمایند و در این راه چیز های تازه ای کشف نمایند . تحقیقات نشان داده است که عوامل اجتماعی و محیطی نقش عمدهای در عملکرد خلاقانه ایفا کنند . اما ارتباط قوی و مثبتی بین حالت انگیزش شخص و جهت گیری انگیزش و خلاقیت وجود دارد ، تا حد زیادی این محیط اجتماعی است که این جهت گیری را تعیین می کند .                                 اصول و مبانی خلاقیت معلم ابتدای یباید یک سلسله اصول و مبانی را در جهت پرورش خلاقیت دانش آموزان در کلاس درس را در نظر داشته باشد تا بتواند در این زمینه موفق شود . بعضی از این اصول عبارتند از : 1.پرورش خلاقیت در آموزش ابتدایی نیازمند نو گرایی ، انعطاف پذیری و تنوع در رفتار تدریس است . 2.معلم ابتدایی پر تکاپو ، با انرژی ، فعال و با نشاط سبب رشد خلاقیت دانش آموزان می شود . 3.اعتماد به نفس معلم ورشد اعتماد به نفس در دانش آموزان ابتدایی خلاقیت است . .4خطر پذیری و یورش فکری برای شاگردان زمینه ی فن پرورش خلاقیت است . .5میل به تجربه های آموزشی ناشناخته برای رشد خلاقیت در ابتدایی ضروری است . .6طرح سئوال ، تحریک کنجکاوی و کشف محیط برای رشد خلاقیت در ابتدایی ضروری است . 7.تقویت نقاط مثبت دانش آموزان در پرورش خلاقیت اثر زیادی دارد . .8شوخ طبعی معلم و خوشرویی او باعث تحریک و رشد خلاقیت می شود . 9.نداشتن تمرکز ذهنی نشانه ی نبودن خلاقیت است . .10رشد علمی و تجربه ی کلاسی از عوامل رشد خلاقیت می باشد . 11.تحمل نکردن ،ابهام ، تضاد ، وابستگی وانجماد فکری نشانه ی نبود خلاقیت است .        پیشنهاد هایی جهت بر انگیختن قوای خلاق دانش آموزان ، امنیت و شادی بر قرار سازید .  سعی نمایید در کلاس جو آرامش 2-     در حین تدریس پرسش های بحث بر انگیز طرح نمایید . 3-     از دانش آموزان بخواهید ، مطالب تدریس شده را یا موضوعات کتاب را نقادی و تجزیه وتحلیل نمایند . 4-    از طرح پرسش هایی که تنها یک جواب دارد ، در حد امکان اجتناب کنید . 5-     گاهی اوقات از دانش آموزان بخواهید خود مسأله ای طرح کنند و به پاسخ آن بیندشند . 6-     از روش بحث و گفتگو نهایت استفاده را ببرید . 7-     به دانش آموزان تذکر دهید که کیفیت یادگیری نسبت به کمیت آن دارای ارزش بیشتری است . 8-     از پرسش های عجیب و ظاهراً بی ربط دانش آموزان استقبال کنید . 9-     به نظریات ، عقاید و پیشنهاد های دانش آموزان احترام بگذارید . 10     از روش بارش مغزی هر چه می توانید استفاده نمایید وبه یادگیرندگان توضیح دهید که در رابطه با موضوع مورد بحث هر چه می دانند ( درست یا نادرست ) بیان کنند . 11-     اگر دانش آموزی به جای درک مطلب به حفظ آن پرداخت ، بی اعتنایی کنید و زمانی که مطلب را درک کرد او را تشویق نمایید . 12-     بعضی اوقات تکالیف آزادی تعیین کنید که دانش آموزان به طور مستقل انتخاب و عمل نمایند . 13-     روح تحقیق و جستجو را در دانش آموزان ایجاد وتقویت نمایید . 14-     به دانش آموزان فرصت بدهید تا در مورد مسائلی که مطرح می شود به دقت فکر کنند . 15-     به دانش آموزان فرصت بدهید به طورفعال در جریان یادگیری شرکت کنند . 16-     اعتماد به نفس دانش آموزان را تقویت کنید . 17-     رقابت های بین فردی را به رقابت های فردی تبدیل کنید ( یعنی شخص با خودش رقابت کند ) اگر امکان حذف رقابت های بین فردی وجود نداشت ، رقابت های گروهی را جایگزین نمایید و هر چند وقت یک بار گروههای جدید به وجود آورید . 18-     فعالیت تدریس را بر حسب تجارب قبلی پایه ریزی نمایید . 19-    قدرت تخیل دانش آموزان را تقویت کنید . 20-     از محرکات بصری مانند تصاویر ، نمودار ها ، کارهای دانش آموزان و غیره در کلاس استفاده کنید . 21-     گا هی به تناسب دروس آن ها را تشویق کنید ، راه حل هایی برای مسائل اجتماعی بیابند . 22-     از وسایل کمک آموزشی حد اکثر استفاده را ببرید ، اجازه دهید تا دانش آموزان از وسایل به طور صحیح استفاده نمایند . 23-     به پرسش های دانش آموزان بلا فاصله پاسخ ندهید ؛ پرسش را به خود دانش آموزان عودت دهید تا در رابطه با آن بحث کنند . 24-     فراگیرا ن باید یاد بگیرند ، برای حل مسائل ، همواره راه های متعددی وجود دارد. 25-     به دانش آموزان بیاموزید که افکار و رفتارهای خود را بیش از حد مورد قضاوت و ارزش یابی قرار ندهند . 26-     گاهی اوقات زندگی نامه ی بعضی از افراد خلاق را برای شاگردان بیان کنید . 27-     سعی نمایید  در حد امکان ویژگی های یک معلم خلاق را در خود تقویت نمایید .(سایت یاهو,دبستان دانش )   عوامل موثر در پرورش خلاقیت:   محققان معتقدندهمه انسانها در کودکی از استعداد خلاقیت برخوردارند اما نبود محیطی مناسب بی توجهی به این توانای و عدم تقویت ان مانع ظهورش می شود.محیط مساعد برای ایجاد رفتارهای خلاق را میتوان از راههای گوناگون به وجود اورد وباید انها را بر اساس اصول بنا کرد که به رفتار خلاق منجرمی شود.   نقش محیط در پرورش خلاقیت: اگر در مفاهیم و تعاریفی که تا کنون از خلاقیت ارايه شده تعمق کنیم ,ملاحظه می نماییم که اغلب به یک جنبه بسیار مهم و اساسی توجه ننموده اندو آن بعد اجتماعی خلاقیت است.امروز عده ای از محققین و متخصصان اعتقاد دارند که ما نمی توانیم به خلاقیت بدون توجه به زمینه های اجتماعی نظر بیندازیم.      سیکز نتمی هال1989می گوید:ما نمی توانیم به افراد و کارهای خلاق جدا از اجتماعی که عمل می کنندبپردازیم. زیرا خلاقیت هرگز نتیجه عمل فرد به تنهایی نیست.   آمابیل و همکارانش1988در مصاحبه هایی که با 120 دانشمند در 20رشته مختلف داشته اند به این نتیجه رسیدند که عوامل محیطی در رشد خلاقیت برتری دارند.او می گوید:این یافته ها اهمیت اکولوژی را نشان می دهد و این که محیط عامل برجسته تری از مسایل فردی است این بدین معنی نیست که نیروی بیرون از شما مهمتر از خود شماست.مطمیناعوامل شخصی تاثیر زیادی در خلاقیت دارند.اما نکته مهم این است که سهم محیط بسیار متغیرتر است یعنی راحت تر می توان عامل اجتماعی را تغییر دادتا ویژگی ها و توانایی ها را.    باز در مطالعه دیگرهن سی و آمابیل1989می گویند:تحقیقات ما نشان داده است که عوامل اجتماعی و محیطی نقش اصلی را در کار خلاق ایجاد می کنند.ما دریافتیم بین انکیزه های شخصی و خلاقیت ارتباط نیرو مندی وجود داردکه قسمت زیادی از این کرایش را محیط اجتماعی یا حد اقل حنبه های خاصی از محیط را تعیین می کند.      هارینگتون1990بر مبنای اکولوژی در بیولوژی تءوریاجتماعی خویش را از خلاقیت پایه ریزی می کند.او معتقد است خلاقیت محصول فردواحدی در یک زمان واحد در جای خاص نیست,بلکه عبارت است از یک اکوسیستم.همان گونه که در اکوسیستم بیولوژی ارگانیسم های زنده با یک دیگر و با اکوسیتمشان مرتبط انددر اکوسیستم خلاق نیز همه اعضا و همه جنبه های محیطی در حال تعامل می باشند.    در تحقیقات زیادی تاثیر ترکیبی محیط روی خلاقیت بررسی شده است. از جمله آلن تاشمن و میت راف1974 گفته اند که فرایند خلاقیت در ذهن شخص جدا از متغییرهای اجتماعی قرار نمی گیرد      اما واقعیت این است که به خلاقیت نمی توان با تمرکز بر یک بعد نگریست .بعد فردی محیطی فرآیندی و محصولی به تنهایی نمی توانندبیانگر ماهیت خلاقیت باشند. مثلا ویژگی های شخصیتی با خلاقیت همبستگی بالاییدارد.اما نه این که همه چیز را راجع به خلاقیت بگوید بلکه همراه با ان نیازمند توجه به نظام اجتماعی خلاق نیز هستیم. از نظر ویلیامزتماس فعال با محیط زیست طبیعی,اجتماعی و فرهنگی می تواند تاثیر ثمر بخش بربازده خلاقیت داشته باشد,به اعتقاد او هراندازه محیط خانوادکی و تحصیلی کودک از نطر دانستنی ها و اطلاعات غنی تر باشدبه همان اندازه بازده خلاقیت کودک بیشتر است.(نریمانی,1384,ص102). محیط های بیش از اندازه رسمی و بیش از اندازه آزاد برای خلاقیت نسبتا مضرندو هرگز نخواهند توانست خلاقیت رادرفرد به طور سالم بپرورانند"پال تورنس"می گوید محیطی که هم آزادی بیان و هم ارتباط سالم راتبیین کندازلحاظپرورش خلاقیت بهترین محیط محسوب می شودبه ویژه اگر پاداش های نیز برای رفتار های خلاق در نظر کرفته شود.(خان زاده,78)    آنچه گفته شده ما را متوجه پیچیده گی مفهوم خلاقیت می سازد به همین دلیل است که تورنس پس از پنجاه سال تحقیق و مطالعه معتقد است نمی توان تعریف صریح و جامعی از خلاقیت ارایه داد.(باقری,1381,ص31-28)  محیط جوی که به تحقق چنین هدفی می انجامد باید که سه عامل اصلی را مد نظر داشته باشیم.که عبارتند از:عامل فیزیکی.عامل عقلانی-فکری وعامل عاطفی                               الف)عامل فیزیکی                           ساختار فیزیکی کلاس میتواند در تسهیل فرایند یادگیری خلاق نقش بسیار مهمی ایفا کند.فضای کلاس باید طوری ترتیب داده شود که موجب برانگیختن قوای خلاق دانش اموزان شود و معلم بتواند انواع فعالیتهای مجازی را که در نظر دارد انجام دهد.باید با توجه به هر برنامه درسی وسایل کمک اموزشی لازم باشد.وسایلی مانند قطب نما. نقشه اطلس ودایره المعارف            ب)عامل فکری-عقلانی                               ساختار فکری کلاس زمانی می تواند موجب رشد خلاقیت دانش اموزان شود که نیروی تفکر و اندیشه را در انان تقویت کند.به این منظور معلم باید مسائلی را در کلاس طرح کند که به تحقیق و تامل نیاز داشته باشند.                                              ج)عامل عاطفی جو عاطفی ان است که دانش اموزان در ان احساس امنیت کنندو قادر باشد نسبت به محرکهای فیزیکی و عقلانی ارئه شده از طرف معلم و همسالن واکنش مطلوب از خود نشان دهند اساسی ترین قدم در این زمینه پرورش حس کنجکاوی است.    نقش مدرسه        در کنار خانواده مدرسه نیز نقش بسیارمهمی در شکوفایی خلاقیت های کودکان دارد. سن ورود به مدرسه بسیاربحرانی و حساس در ارتباط با خلاقیت های ذهنی است عواملی همچون تکالیف زیاد ,تاکید برمحفوظات,اجرای برنامه های هماهگ و انتطار رفتارهای یکسان ازدانش آموزان ,عدم توجه به تفاوت های فردی ,اعمال انضباط و مقررات شدید,تشویق به کسب نمرات بالا ,رقابت های فردی برای ممتاز شدن وعدم شناخت یا بی توجهی به ویژگی های کودکان خلاق سبب می شود که قدرت تخیل و خلاقیت آنها به تدریج کاهش یابد. با توجه به مطالب فوق مدرسه نقش بسیار مهمی در شکوفایی و باروری خلاقیت دانش اموزان ایفا می کند ومیتواند تفکر خلاق را پرورش دهدهمچنین افرادی کاوشگرو افریننده تربیت کند.یک مدرسه خوب می تواند, زمینه ساز تفکر خلاق در دانش اموزان باشد دارای خصوصیات زیر است.  1-محیطی دوستانه که در ان زحمات فرد کوشا قدردانی شود 2-فضای مملو از امنیت خاطر و ازادی عمل حاکم بران  3-محیطی که دران فرصت یادگیری ومسئولیت پذیری مهیاست 4-محیط دارای فرصتهای تصمیم گیریست   5-وجود امکانات لازم برای ارزشیابی همگان برای اینکه مدرسه بیشترین نقش را در پرورش خلاقیت کودکان داشته باشد روانشناسان پیشنهاد کرده اند مسائلی که در مدرسه به یادگیرنندگان ارائه می کنند طبقه بندی شودو دستاوردهای خلاق انان مورد تشویق قرار گیرد.همچنین امکان تدریس عملی برای هر درس فراهم گردد تا دانش اموزان بتوانند نواوری خود را در مدرسه وجامعه بکار گیرند.      نقش معلم   معلم در اعطای توانایی به ابنای بشر همان نقش طبیعت مهربان را ایفا میکند.با مهر ورزیها ارام و اهسته و رهنمودهای در خورشایسته وتوانمندیهای بالقوه و نهادینه هر کودک و نوجوان را پالایش میدهد جلوه و جلا بخشد وهریک را به وادی توانای رهنمون می سازد.شاید بتوان گفت قلب عملکرد معلم در رابطه با خلاقیت شیوههای تدریس مناسب اوست.به طور کلی برای پرورش خلاقیت لازم است.روشهای تدریس اکتشافی و فعال که مبنی بر فعالیت دانش اموزان محور تدریس قرار گیرد تا بتوان به یادگیری توام با خلاقیت دست یافت.روشهای تدریس فعال با دادن ازادی عمل بر یاد گیرنده به او فرصت می دهند به جستجو کشف مسائل بپردازد.بدین ترتیب دانش اموز خود در فرایند یادگیری دخیل می شود وانگیزهای درونی و به دنبال ان انتقال بروز خلاقیت دراوافزایش مییابد(برات دستجردی،82)                    تورنس( 1962 ) برای آموزش خلاقیت ، به معلمان پیشنهاد هایی ارائه داده است که انجام آن ها خلاقیت دانش آموزان رابیش تر میکند ، این پیشنهادات عبارتند از : 1.تفکر خلاق را با ارزش بدانید . .2دانش آموزان را به محرک های محیطی حساس تر کنید . 3.دستکاری اشیاء و عقاید را تشویق کنید . 4.چگونگی آزمودن هر عقیده رابه طور منظم آموزش دهید تحمل پذیرش عقاید تازه را توسعه دهید . 5 .کلاسی با جو خلاق به وجود آورید . 6.به کودکان یاد دهید ، تفکر خلاق خود را معتبر بدانند . .7مهارت های اجتناب از فشار و تمسخر را به کودکان بیاموزید . 8.درباره ی فرآیند خلاقیت بهدانش آموزان اطلاعاتی بدهید . 9.یادگیری خودانگیخته را تشویق کنید . 10.عادت رسیدن به مضمون کامل عقاید راتشویق کنید . .11انتقاد سازنده راتوسعه دهید نه فقط انتقاد کردن را . کسب دانش در رشته های گوناگون را تشویق کنید . (قاسم زاده ، 83، ص 41)      نقش معلم در رشد خلاقیت در کلاس معلمان چگونه می توانند دانش آموزانی خلاق بپرورند ؟ با استفاده از چه روش هایی می توانند کلاسی فعال ، پویا ، خلاق  داشته باشند ؟ معلمان از طریق پنج عملکرد اساسی می توانند زمینه های رشد خلاقیت در دانش آموزان را فراهم سازند . عملکرد معلم تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله عوامل شخصیتی و حرفه ای معلم . یکی دیگر از عوامل اساسی در عملکرد معلم تحت الشعاع آن قرار می گیرد ، برنامه ی درسی است . یک برنامه ی درسی پویا و سازنده ، عملکردی متناسب با آن نوع برنامه را می طلبد ، همان طور که یک برنامه ی سنتی می تواند عملکرد معلم را تا حدی محدود کند . نوع عملکرد معلم نیز با توجه به موضوع های درسی مختلف می تواند متفاوت باشد . در هر موضوع درسی مسائل خاصی وجود دارد که روش های خاص خود را نمی طلبد . بستر رشد تمام این فعالیت ها جو حاکم بر محیط آموزشی است اگر مدرسه از  جوی مناسب و حمایت کننده بخوردار باشد معلم احساس امنیت کرده و با آسودگی خیال می تواند بهارائه ی طرح های جدید و مؤثر بپردازد . شرایط موجود محیط آموزشی تا حدی زیادی وابسته به مدیریت و سبک اداره ی مدرسه است . بنابر این مدرسه در صورتی می تواند کانونی برای پرورش خلاقیت گردد که از مدیریتی کارآمد و سازنده برخوردار باشد . نقش پدر و مادر در پرورش خلاقیت      بدون شک خانواده مهم ترین نقش را در کنترل و هدایت تخیل و ظهورخلاقیت دارد.خانواده ها بایدشرایط لازم جهت فالیت های متنوع برای کودکان را فراهم نموده و فرصت های لازم را برای سوال کردن,کنجکاوی و کشف محیط به کودکان بدهند,تنبیه و تهدیدهای مکرر,آفت خلاقیت های ذهنی است.زمینه رشد خلاقیت در خانه زمانی فراهم می شود که به کودکان آزادی زیادی بدهید و به آنها احترام بگذارید.از نظر عاطفی درحداعتدال به آنها نزدیک شویدو برروی ارزش های اخلاقی نه قوانین خاص تاکیدنمایید,با تشویق و تایید رفتار کودک و فراهم آوردن زمینه های مساعدو تدارک لوازم بازی های دلخواه او ,قدرت تخیل و خلاقیت کودکان را تقویت کنید,خیال پردازی های کودکان را سرزنش نکنیدزیرا خلاقیت او را محدود می سازید.     مهم ترین عامل در بروزخلاقیت انگیزه استو این انطباق انگیزه و استعدادتواما در خلاقیت کارساز است.     خانواده خلاق به ویژگی های درونی نظیرپایبندی به ارزش ها ,داشتن علاقه به چیزی وصراحت رک گویی,بیش از ویژگی های بیرونی نظیر خانواده خوب,حسن سلوک وکوشابودن اهمیت می دهد. پدر و مادر در امر خلاقیت دانش آموزان نقش بسیاری دارند و می توانند هم مشوق خلاقیت باشند و هم بازدارنده ی خلاقیت در اینجا به طور جداگانه خصوصیات این خانواده ها را بر می شماریم : 1.  برای تربیت کودکان خود وقت می گذارند . 2.  بر تفکر مستقل تأکید می کنند . 3.  از قضاوت کردن پرهیز می کنند . 4.  بر استقلال کودک تأکید می کنند . 5.  به نتایج کار خوش بین هستند . 6.  به طور فعال به سخنان گوش می دهند . 7.  علاقه ی قلبی خود را نشان می دهند . 8.  کودک را توانا می دانند . 9.  کودک را به تجربه کردن ترغیب می کنند . 10.                            همواره در دسترس کودک هستند . 11.                            پیگیر علایق کودک هستند . 12.                            با کودکان رفتار یکسان دارند . 13.                            همواره برای کمک کردن حاضر هستند . 14.                            خطاها رااثر گذار می دانند . برای توضیح بیش تر رجوع شود به فرخ مهر،ص98-92                                                                      ویژگی های افراد خلاق : برای پرورش توانایی و خلاقیت در دانش آموزان ضروری است از عواملی که افراد خلاق را در زمره ی شخصیت های ویژه قرار می دهد آشنایی داشته باشیم ، افرادی که بیشتر عمر خود را برای تحقیق درباره ی افراد فوق العاده خلاق صرف کرده اند ، سه عامل دانش ، هوش و انگیزش را مؤثر می دانند . بدون برخورداری از میزان مطلوب از دانش نمی توان شیمیدان ، نویسنده یا موسیقی دان خلاق شد . و در مورد رابطه هوش و خلاقیت می توان گفت افراد خیلی خلاق از مردم عادی باهوش ترند ولی از همکاران غیر خلاق خویش خیلی درخشان تر نبودند و زندگی کلیشه ی افراد بسیار خلاق این نکته مورد تاکید قرار می دهد که آن ها برای عرضه ی کارهای مهم ، انگیزه های عالی دارند و افرادی سخت کوش می باشند (هیز،1988) درباره ی ویژگی های کودکان خلاق مطالعات و تحقیقات زیادی به عمل آمده است . در این قسمت ، برخی از ویژگی های شخصیتی کودکان خلاق فهرست وار ذکر می شود . 1.  کودک خلاق باهوش است و با استدلال متقاعد می شود . 2.  فصیح و روان صحبت می کند . 3.  در جو آزاد ، انعطاف پذیر و همراهی و دوستی نشان می دهد و جو فشار ، عصیان و سرکشی می کند . 4.  کودک خلاق تلقین پذیر نیست و هر حرفی را نمی پذیرد . 5.  کودک خلاق ، اهل ریسک یا خطر کردن است . 6.  کودک خلاق ، در جهت خلاف رودخانه شنا می کند و نا هم نوایی اجتماعی دارد . 7.  کودک خلاق فکری سیال دارد و از نو آوری استقبال می کند و شوخ طبع است . 8.  شجاع ، قالب شکن ، عادت شکن ، خوش بین و امید وار است و پشتکار و مداومت دارد . 9.  سخت کوش است و از اراده ی قوی و انگیزه ی بالای درونی برخوردار است . «پرکینز ( 1994 ) خصوصیات افراد خلاق را اینگونه توصیف نموده است :این افراد تفکری انعطاف پذیر و شیطنت آمیز دارند و با مسائل . موضوعات بازی می کنند ، شوخی چرخ های خلاقیت را روان می کند و سانسور درونی را متوقف می کند ». ( پدرام ، 1388، ص 100) انگیزش درونی ، توجه کمتر به نظرات و تشویق های دیگران و به نوعی کار را برای لذت ومیل درون خود انجام دادن بدون انتظار پاداش ، ترس نداشتن از شکست ها و پی گیری مداوم و مناسب هدف ازدیگر خصوصیات افراد خلاق است . آنها از شکست درس گرفته و پی گیری علت شکست به راه حل های نوینی می رسند .        ویژگی های شخصیتی کودک غیر خلاق 1.  کودک غیر خلاق ، محتاط و ترسوست و از سئول کردن می ترسد . 2.  کودک غیر خلاق ، در جهت موافق رودخانه شنا می کند و تمایل به هم نوایی اجتماعی دارد  و معتقداست که خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو . 3.  کودک غیر خلاق ، زود دل سرد ومأیوس می شود . 4.  کودک غیر خلاق تمایل به حفظ عادت ها و قالب ها دارد . 5.  ذهنی بسته دارد و انعطاف ناپذیر است . 6.  شخصیتی وابسته و متکی دارد . 7.  اعتماد به نفس پایینی دارد . 8.  در مقابل تغییر و نوآوری و افکار و اعمال خلاق مقاومت می کند . 9.      در خانواده ی بحرانی و نا امن زندگی می کند . 10.              در مدرسه تحقیر و طرد می شود . 11.              از شکست و انتقاد می ترسد . 12.              از مورد تحقیر و تمسخر واقع شدن می ترسد . 13.              به یک راه حل قانع می شود و به دنبال راه های دیگر نمی رود . 14.              معتقد است که « آهسته برو ، آهسته بیا که گربه شاخت نزند ! » ( احمد به پژوه ، تابستان 88 )                                  روش های آموزش و تقویت خلاقیت ویژه ی دانش آموزان نابینا راه های گوناگون و مثنوعی برای پرورش خلاقیت در کودکان وجود دارد تقربا تمام آنها برای کودکان آسیب دیده بینایی نیز کاربرد دراد و با توجه به این که دانش آموزان نابینا از نظر ذهنی با سایر دانش آموزان هم سن و سال خود تفاوتی نداشته ولیکن مواردی را که نیاز به بینایی دارد باید برای این دانش آموزان مناسب سازی کرد تا بتوانند متناسب با توانشان و حداقل در حد دانش آموزان هم پایه خود فرا گیرند . لذا توصیه می گردد معلمان ، مربیان و والدین در فرآیند یادگیری ، تدریس و تعلیم و تربیت به این روش ها  توجه کنند وآن ها رابه کار گیرند .     1-روش تحریک مغزی ( بارش مغزی ) .Brain stor ming از رایج ترین روش های تقویت خلاقیت ، روش بارش مغزی است که به وسیله الکس اف اسبورن[1] (Osborn,alexf) طراحی شده است . در لغت نامه واژه  تحریک ذهنی ، یا به عبارتی یورش فکری چنین تعریف شده است : « اجرای یک تکنیک گرد همایی که از طریق آن گروهی می کوشند راه حلی برای یک مسئله بخصوص با انباشتن تمام ایده هایی که بوسیله ی اعضاء ارئه می شوند بیابند . » ( قاسم زاده ، 84، ص ) قوانین حاکم بر جلسات تحریک مغز 1- انتقاد ممنوع است                            2- کمیت بیشتر کمتر است                            3 – ترکیب و اصلاح ایده ها مهم است                 در این روش که به طور گروهی اجرا می شود ، موضوع با مسئله ای مطرح می شود و افراد به طور آزادانه به بیان افکار و راه حل های خود می پردازند . ( حسینی ، 84، ص 97- 93 2-  فهرست کردن ویژگی ها این روش را که توسط رابرت کرافورد[2]مطرح گردیده است راهم می توان در مسائل پیچیده و هم در مسائل ساده به کاربرد برد و هم چنین از اشیاء تا مسائل انتزاعی را در بر گرفت – در این روش از افرادی می خواهند که ویژگی های موضوع یا شی ء( مثلا خودکار ) مطرح شده را از جنب های گوناگون فهرست کنند . 3-  وارونه سازی : در این روش نقش ها و مسئولیت ها را معکوس می کنند . برای مثال جای پدران و مادران را با فرزند و جای معلمان را بادانش آموزان عوض می کنند و درباره ی انتظار های آنان بحث و گفتگو می شود .                                                                                                                           4-  تغییر دادن نظم و ترتیب                                               در بسیاری مواقع لزومی به رعایت تسلسل و توالی معمول در کارها نیست و می توان با به هم زدن آن مسائل را بهبود ببخشیم در این روش ، نظم وترتیب متداول ، به هم می خورد و از جهت مخالف با جهت دیگری به امور نگریسته می شود . 5-  روانی کلاس از دانش آموزان خواسته می شود 1- کلماتی را که با حرفی خاص شروع می شوند فهرست کند یا بنویسد مانند حرف آ : آباد ، آبادان ، آبادی ، ...  2 – از دانش آموزان خواسته می شود کلمه هایی که از راست به چپ یا از چپ به راست به یک شکل خوانده و نوشته می شوند ، فهرست کند مانند : نادان ، داماد ، ...  3- از دانش آموزان خواسته می شود کلمه هایی که از راست به چپ یا از چپ به راست به یک شکل دیگری و نوشته می شوند ، فهرست کند مانند : شیر ← ریش ، وزارت ← ترازو  4- از دانش آموزان خواسته می شود کلمه هایی که با حرف خاصی خاتمه می یابند را فهرست کند و بنویسد مانند حرف ز : میز ، تبریز ، ریز ، ... 6-  روانی تداعی Assoclatloual flueny   از دانش آموز خواسته می شود ، کلمات هم معنی و مترادف مانند : مطبوع = بوی خوش یا پرسیده می شود که مثلا کلمه ی شیر چه کلمات دیگری را در ذهن تداعی می کند . 7-  فهرست کردن کاربرد های غیر معمول یک شیء خاص یک شی ء خاص را نام برده می شود و از کودک خواسته می شود که کاربرد ها و فواید غیر ومعمول و غیر رایج آن را فهرست کند مانند روزنامه ( برای بسته بندی ، شیشه پاک کردن ، روشن کردن آتش و .... ) 8-  فهرست کردن پیامد های گوناگون یک رفتار یا رویداد یک رویداد یا رفتار نام می بریم و از دانش آموز خواسته می شود که  پیامد های فرض گوناگون را بنویسد مثلا اگر روزی نور و گرمای خورشید تمام شود چه اتفاقی می افتد ؟ 9-  روانی ایده سازی (Idetioual flueny)    از دانش آموز خواسته می شود اسامی چیزهایی را که متعلق به یک طبقه یا گروه اند ،نام ببرد مانند سوخت مایع از قبیل گازوئیل ، نفت ، بنزین ، الکل 10-روانی بیانی : از دانش آموز خواسته می شود به 3 کلمه ی داده شده یک جمله بسازد : آب ، مسواک ، لیوان از دانش آموز خواسته می شود با دادن حرف های اول 3 کلمه ی یک جمله بسازد مانند : آ – اَ ← آسمان اَبری اَست .            خلاقیت و موانع آن موانع خلاقیت و نو آوری را می توان به سه دسته به شرح زیر بررسی کرد : 1.  موانع فردی . 2.  موانع اجتماعی .  3.  موانع سازمانی . 1.  موانع فردی خلاقیت : مهم ترین موانع فردی خلاقیت نداشتن اعتماد به نفس و ترس از انتقاد و شکست ، تمایل به همگونی و عدم تمرکز ذهن است . دکتر الکس اسب.رن می گوید : تاکید بر عادت های پیشین ، دلسرد شدن ، کم رویی و عدم تحسین و تشویق بهموقع گل لطیف خلاقیت را خشکاند . 2.  موانع اجتماعی خلاقیت : موانع اجتماعی خلاقیت آن دسته موانعی است که بهطور مستقیم متاثر از محیط اجتماعی است و فرد خود به تنهایی نمی تواند به رفع آن اقدام کند . این موانع بیش تر در محیط های خانوادگی تجلی پیدا می کند . خانواده اثر زیادی بر روی رشد بدنی ، عاطفی ، ذهنی و اجتماعی کودک دارد . تحقیقات گوناگون و دامنه دار ثابت کرده است که خانواده مهم ترین رکن در شکل گیری شخصیت کودک محسوب می شود . خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی است که زمینه را برای بروز هر وضعیتی فراهم می سازد و همواره مرکز توجه جامعه شناسان و روانشناسان بوده است . نقش خانواده به عنوان مهم ترین نهاد اجتماعی و عامل مؤثر بر رشد شناختی غیر قابل انکار مطلوب بر قرار نشود با عوارض منفی در شخصیت کودک رو به رو می شویم . از این رو خانواده می تواند سهم غیر قابل انکاری در زمینه های روانشناسی کودک بر جای بگذارد . مدرسه نیز به نوبه ی خود به دلایل زیر بر خلاقیت فرد تاثیر مخرب می گذارد : 1.  تاکید زیاد بر نمره ی زیاد به عنوان ملاک خوب بودن . 2.  و روش های سنتی و مبتنی بر معلم محوری . 3.  عدم شناخت معلم نسبت به خلاقیت . 4.  نبودن حداقل امکانات لازم برای فعالیت های خلاق . 5.  اهداف و محتوای کتب درسی . 6.  عدم توجه به تفاوت های فردی . 7.  عدم پذیرش افکار و ایده های جدید . 8.  ارائه ی تکالیف زیاد به دانش آموزان . 9.  تمسخر به خاطر ایده یا نظر اشتباه .  3. موانع سازمانی خلاقیت : موانع سازمانی خلاقیت و نو آوری در ابعاد مدیریت ساختار سازمانی ، فرهنگ سازی و آموزش قابل بررسی است . زیرا چنانچه اینابعاد با اهداف و رسالتی که سازمان های آموزش دارند هماهنگ نباشد ، سازمان خود مانعی در راه خلاقیت و نو آوری خواهد شد . الف ) مدیریت : در زمینه ی مدیریت می توان به موارد زیر اشاره کرد : 1.  شیو ه های رهبری . 2.  عدم تحمل انتقاد . 3.  به کارگیری روش های تشویق و تنبیه نادرست . 4.  عدم تحمل شکست 5.  نگرش منفی نسبت به توان زیر دستان . 6.  ضرر و زیان محسوب نمودن هزینه های ناشی از خلاقیت و نو آوری . ب ) ساختار سازمانی : در این زمینه موارد زیر می تواند به عنوان مانع خلاقیت محسوب شود : 1.  ارتباط محدود سازمانی . 2.  ارزشیابی نادرست عملکرد . 3.  پیروی از طبقه بندی مشاغل و شرح شغل ثابت . 4.  ساختار مکانیکی و انعطاف پذیر . ج) فرهنگ سازمانی :    موانع در این زمینه بهقرار زیر است : 1. عدم احساس مسئولیت اجتماعی . 2. تلاش در جهت حفظ وضعیت موجود . 3. عدم وجود فضای حمایت از نو آوری و نو آوران . 4. تاکید بر اهداف سازمانی بدون توجه کارکنان . د) آموزش :  موانع در این زمینه به شرح زیر است : 1. ضعیف بودن آموزش عالی پایه ای . 2. عدم آموزش مستمر در زمینه ی مسائل مالی و یا در صورت وجود ، خلاق نبودن آن .                 پیشینه تحقیقات در ایران باوجودپژوهش های زیادی که در سال های اخیر در دانشگاه های ایران در زمینه ی خلاقیت انجام شده است ولی با توجه به فرصت محدودی که وجودداشت مطلبی در رابطه باتاثیر معلولیت بینایی برخلاقیت یافت نشد,بنا براین به ناچار به موارد زیر می توان اشاره کرد: ژیلاحسنلو(1388) در دانشکده علوم تربیتی دانشکاه تهران پژوهشی در رابطه با اثر بخشی موسیقی بر خلاقیت دانش آموزان نابینا انجام داده است هدف او از این مطالعه شناسایی اثربخشی ارایه موسیقی بر خلاقیت نوشتاری دانش آموزان پایه دوم راهنمایی با مقایسه ای بین دانش آموزان بینا و نابینا بوده است. نمونه ی پژوهش 60  دانش آموز مرکب از 38 دانش آموز بینا و 22 دانش آموز نابینا  می باشد که به صورت تصادفی انتخاب شده اند. هر دو گروه بینا و نابینا در دو گروه کنترل و آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند. در مرحله اول مشارکت کننده­گان به لحاظ سلامت جسمی و روحی، وضعیت خانوادگی و آشنایی قبلی با موسیقی همتاسازی شدند و سپس در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون مورد بررسی قرار گرفتند. بسته موسیقیایی «تاثیر موسیقی بر روی رشد فکری و خلاقیت کودکان» اثر موتزارت طی 12 جلسه برای گروه آزمایش (دانش آموزان بینا و نابینا) ارائه گردید. ابزار ارزشیابی خلاقیت نوشتار دانش آموزان عبارت از فهرست خلاقیت نوشتاری محقق ساخته بود. ارزیابی پایایی این فهرست از روش محاسبه ی ضریب آلفای کرون باخ و اعتبار آن توسط محاسبه ی ضرایب همبستگی بین عوامل فهرست بدست آمد. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که ارایه موسیقی بر هر 10 عامل موجود در فهرست خلاقیت نوشتاری بر هر دو گروه دانش آموزان بینا و نابینا تاثیر مثبت و معناداری گذاشته است و همچنین نتایج حاکی از آن بود که خلاقیت نوشتاری دانش آموزان بینا و نابینا پس از ارایه موسیقی تفاوت معناداری نداشته است. مهدی روح اللهی1371-1372 در تحقیقی به بررسی تاثیر آموزش های ارایه شده در دوره متوسطه بر خلاقیت دانش آموزان پایه سوم متوسطه خمینی شهراصفهان پرداخت.     جامعه آماری این تحقیق سه گروه شامل دانش آموزان پایه سوم متوسطه خمینی شهر تحصیل کرده های شاغل در بازار کار که هم سن دانش آموزان محصل بودند و دبیران زن و مرد دوره متوسطه خمینی شهر بودند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که: 1-آموزش های ارایه شده در دوره متوسطه در پژوهش خلاقیت موثر نبوده است. 2- آموزش های ارایه شده در دوره متوسطه به طور محدودعامل سیالی را و در حد قابل قبول عامل بسط را در دانش آموزان پسر پرورش داده است.     محمد حسن غنی فر 1372 طی پژوهش در مورد سود مندی روش های فعال و غیر فعال آموزشی و رابطه آن به عملکرد آنها در شهرستان بیرجند به این نتایج رسید: 1-  استفاده از روش تدریس موجب فعال نمودن کلاس و رغبت دانش آموزان خواهد شد. 2-  باز خورد به موقع موجب ایجاد انگیزه بر یادگیری بیشتر می شود. 3 -معلمانی که در کلاس نقش راهنما و هدایت کننده بر عهده دارند ,کلاسشان سودمندتر است تا معلمانی که متکلم وحده هستند. علی سعیدی ارتباط خلاقیت معلمان با خلاقیت دانش آموزان را از طریق مقایسه ی خلاقیت و عوامل تشکیل دهنده ی آن از دیدگاه تورنس در دو گروه  دانش آموزان دارای معلم خلاق و دانش آموزان دارای معلم غیر خلاق بررسی کرده است . مهم ترین نتایج تحقیق این است که هم در پایه چهارم و هم در پایه پنجم دانش آموزانی که دارای معلم خلاق بودند نسبت به دانش آموزانی که دارای معلم غیر خلاق بودند میانگین بالاتری در آزمون خلاقیت داشتند . پژوهشگر می گوید : وقتی معلم بر حفظ مطالب تاکید زیادی داشته باشد ، تفکر خلاق اجازه ی ظهور نمی یابد.  تحقیقات تورنس نیز این حقیقت را مورد تأیید قرار داده است که با توسعه دانش و قدرت قضاوت ، قدرت تصور به محدود شدن گرایش می یابد.(سعیدی,84,ص12-13).   به امید آنکه با ارائه این تحقیق گامی موثر در شکوفا شدن خلاقیت این گروه از دانش آموزان کشورمان برداشته باشیم.                                        پیشینه تحقیقات انجام شده در خارج  یکی از پیچیده ترین جلوه های یادگیری انسان در هزاره ی سوم و در قرن بیست و یکم ، یادگیری خلاقیت و آفرینندگی است . خلاقیت دارای مؤلفه های تشکیل دهنده ی متعدد است مانند یادگیری ، تفکر ، مهارت ، تجربه ، انگیزه،استعدادونظایرآن. ترستون (1951)ملاحظه کردکه افراد خلاق بانگرشی انتقادی به مسایل نگاه می کنند و راه حل های خلاق ، احتمالا زمانی که فرد در حال استراحت است ،  پیدا می شود .    میچر(1959)طی پژوهشی به بررسی عوامل بازدارنده خلاقیت بر روی گروه های نمونه دانش آموزان سال اول و دوم ابتدایی پرداخت.وی به این نتیجه رسید که اضطراب یکی از عوامل مهم بازدارنده ی خلاقیت است.   تورنس ( 1966 ) بر این باور است که انسان برای بقای خود نیازمند است قدرت خلاقیت کودکان را پرورش دهد . خلاقیت ، مانند هوشی ، حافظه و تفکر ، امری پویاست که با استفاده از روش های گوناگون می توان به آموزش ، رشد ، تقویت و توسعه ی آن پرداخت .    تورنس(1989)پس از 22سال مطالعه مستمر پیرامون ویژگی های گروهی از کودکان,نوجوانان یعنی (از1985تا1980)به این نتیجه می رسد که خمیر مایه شخصیت افرادخلاق,استقلال اندیشه و شیفتگی فراوان آنها در برابر مساله یا فعالیت مورد علاقه شان است.فرد خلاق کسی است که فکری نو و متفاوت ارایه دهد.   باالطبع احساس گریز از کانال بندی های مشخص ذهنی ,هم نوا نبودن با دیکران و استقلال طلبی و آزاداندیشی می تواند پایه های تراوش تفکر خلاق و خلق آثار نو را فراهم آورد,به قول "تورنس"خلاقبت شکافتن بن بست هاو دست دادن با فرداست.    تورنس شواهدی به دست آورد که نشان می داد اوج خلاقیت در کلاس دوم دبستان است ولی به دلیل اقرار در مطابقت با دیگران معمولا از بین می رود. منحنی خلاقیت بسیاری از کودکان در حدود 10 سالگی افت می یابدو آنان هرگز خلاقیت دوره اولیه کودکی را باز نخواهند یافت. با توجه به این که آنان در این سن در مدرسه هستند نباید تاثیر خانواده,مدرسه,محتوای درسی,روش تدریس و شخصیت معلم را در افت خلاقیت کودکان ندیده گرفت.(مجله پیوند,158,71)      به نظر تورنس سرگذشت کودکان خلاق بسیار تیره تر از سرنوشت کودکانی است که هوش بهر عالی دارند.تورنس تا آنجا پیش می رود که می گوید:چنانجه به کودکان خلاق کمک نشود هیچ امکانی برای تبدیل شدن به بزرگسالان خلاق نخواهد داشت. ابراهام مز لودر مطالعه فرد خلاق روش خاص و متفاوتی باسایر روانشناسان را به کار برده است او در مطالعه فرد خلاق ، یعنی فردی که به نظر می رسد از تمامی هوش و استعداد خویش بهره می جوید ، روش متفاوتی را در پیش گرفته ،او سعی کرده است گروهی از برجسته ترین افراد خود شکوفا را از طریق زندگی نامه های تاریخی و یا در مورد معاصران از طریق گفتگو هی مستقیم مطالعه کند .     مزلو در مطالعاتش سعی کرده است آن دسته از ویژگی هایی را که به نظر می رسد در همه ی این افراد به میزان کمتر یا بیش تر وجود دارد را بشناسد . نتایج از این قرار بوده که برخورد افراد خلاق ساده و دور از تکلیف طبیعی بوده و قادر بوده اند به مسائلی خارج از خودشان توجه کنند . در توانائی افراد خلاق به بی اعتنائی نسبت به مشکلات و مسائلی که به آنها مربوط می شد نوعی وابستگی وجود داشت و آنها قطعا انزوا و  تنهائی را مدتی دوست می داشتند و جویای آن بودند تا بتوانند بطور جدی در کارهایشان تمرکز داشته باشند .( باقری ، 81،ص49-48). طبق گفته ی ریبوت ، قدرت تصور سریع تر از قدرت استدلال رشد می کند ، بنابر این وقتی استدلال سیر صعودی طی می کند ، تصور به زوال می گراید . یکی از دلایل اینکه هر چه بیش تر رشد می کنیم ، خلاقیت کم تر می شود ، این است که قربانی عادت ها می شویم . در نتیجه ی تحصیلات و تجربه ها ، عوامل باز دارنده ای در ما ایجاد می شوند که طرز فکر ما را به سوی جمود می کشاند . این عوامل هنگام برخورد خلاق با مسائل ، مانع ایجاد می کنند . تورنس علت ظرفیت بالقوه خلاقیت را در نتیجه ی سن چنین توضیح می دهد : « معنی دار ترین مقطع سنی کلاس چهارم دبستان و تقریبا نه سالگی است . سپس در اواخر نوجوانی این رشد و تحول خلاق را بیش تر می توان به چشم دید . به عقیده ی تورنس ، رشد و تحول خلاق با یک میزان واحد و متحد الشکل رخ نمی دهد . »( سعیدی ، 84،ص 13-12 )                                                                    - [1] دکتر الکس اسبورن ، پرورش استعداد همگانی ابداع و خلاقیت ، ترجمه حسن قلم زاده ، انتشارات نیلوفر ، چاپ سوم ، پائیز 1375، فصل 13-11 [2] - Robert . cravford

ادامه نوشته

تاثیر معلولیت بینایی بر خلاقیت

 

مقدمه

 

ان ربک هو الخالق العلیم ( آیه 81 – سوره یس )

یکی از ویژگی های بارز انسان ، قدرت یادگیری و خلاقیت اوست . انسان ، انسان نمی شود مگر بر اثر قدرت یادگیری و تاثیر تعلیم و تربیت . ظرفیت خلاقیت در انسان نامحدود است . انسان در طول حیات خود همواره در حال یادگیری است و رشد همه جانبه ی او بر اساس یادگیری تحقق می یابد . یکی از پیچیده ترین جلوه های یادگیری انسان در هزاره ی سوم و در قرن بیست و یکم ، یادگیری خلاقیت و آفرینندگی است . پژوهش های گوناگون روانشناسی نمایان گر آن است که همه ی کودکانی که به دنیای می آیند دارای توانائی های بالقوه خدادادی هستند این توانایی ها به دلایل گوناگون وراثتی و محیطی در برخی بیشتر و در عده ای کمتر است . به بیان دیگر ، کودکان با تفاوت های فردی به دنیا می آیند و در وضعیت های مختلف خانوادگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی رشد می کنند . این تفاوت ها به ویژه در زمینه ی توانائی های شناختی ، استعداد تحصیلی و شغلی ، تفکر آفریننده و خلاق ، قدرت رهبری ، ظرفیت های هنری و نیروی روانی افراد بروز می کند .

زندگی امروز حاکی از ایده های نوینی است که مبتنی بر پرورش تفکر و استدلال افراد می باشد . ایجاد عادت بر تفکر و استدلال در کودکان بوسیله پرورش خلاقیت امکان پذیر است و این امر بر عهده خانواده و مدرسه است .                                        

  به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر و مفهوم جدید است . لذا برای خلاق بودن باید آنگونه  فکر کرد که دیگران فکر نمی کنند . کودکی که دچار آسیب بینایی است ممکن است دوره های حساس رشد را به خوبی طی نکند و با مشکلات اجتماعی و عاطفی بسیاری مواجه شود .

    بینایی ، انگیزه تفاوت با دیگران و کشف محیط را در کودک ایجاد می کند ، بنابر این ضروری است که والدین و مربیان این کودکان ، محیط را برای پرورش همه جانبه آنان مهیا سازند .و حتی می توان انتظار را از این حد نیز فراتر برد و با ایجاد روش هایی ساده به پرورش خلاقانه آنان پرداخت .

حال با توجه به اینکه آرزوی هر پدر و مادری داشتن فرزندی باهوش و خلاق است ,پس باید امکانات تجلی اندیشه جستجوگر و آزاد دانش آموزان رافراهم آورد ، تا دانش آموزان باتوجه به تفاوت هایی که با یکدیگر دارند ، بتوانند از این امکانات استفاده کرده و در جهت رشد و خلاقیت خود گام بردارند .

آیا انسانی است بگذاریم کودکان به علت متفاوت بودنشان با مشکلاتی رو به رو شوند که گاهی نمی توانند بر آنها چیره شوند چون شرایط تربیتی لازم برای شکفته شدن نمی یابند ! هیچ چیز تأسف بار تر از این نیست که یک معلول ، بر اثر خفقان محیط بهنجار به انحطاط کشیده شود .

     خلاقیت به منزله ی مرگ و حیات یک جامعه است چنان که تورنس ( 1968 ) می گوید ، ما برای بقا نیازمند آنیم که به پرورش توانایی های خلاق کودکان و نوجوانان بپردازیم .

     « جورج » و « بت چارسن » نیز معتقدند ، سیر تمدن شامل سه دوران است ، دوران اول تمدن ، زمانی است که بشر غارنشین و صحرا نشین مقهور طبیعت بوده و خود را جزئی از طبیعت قلمداد می کرد .

دوران دوم تمدن ، اقتصاد از شکار حیوان به اقتصاد با ثبات کشاورزی تغییر یافت اکنون زندگی بشر از اوایل قرن بیستم بر پایه ی کشفیات دوران سومی و فناوری حاصل از آن قرار دارد ، لذا جامعه ای که بتواند از درصد خلاقیت بیشتری از اعضای خود بهره جوید ، فاصله اش با کشور های دیگر قابل قیاس با فاصله های فعلی که هم اکنون بین کشور های پیشرفته و در حال توسعه است نخواهد بود . (حسینی ، 86 )

در این تحقیق علاوه برتاثیر معلولیت بینایی بر خلاقیت و ابعاد چهارگانه(ابتکار,انعطاف,سیالی,بسط وگسترش آن تا حدامکان راه های پرورش خلاقیت کودک نابینا بیان شد.به امید آنکه راه گشای مربیان و والدین گرامی باشد .

 

 

 

 

 

  Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

مقدمه

 

ان ربک هو الخالق العلیم ( آیه 81 – سوره یس )

یکی از ویژگی های بارز انسان ، قدرت یادگیری و خلاقیت اوست . انسان ، انسان نمی شود مگر بر اثر قدرت یادگیری و تاثیر تعلیم و تربیت . ظرفیت خلاقیت در انسان نامحدود است . انسان در طول حیات خود همواره در حال یادگیری است و رشد همه جانبه ی او بر اساس یادگیری تحقق می یابد . یکی از پیچیده ترین جلوه های یادگیری انسان در هزاره ی سوم و در قرن بیست و یکم ، یادگیری خلاقیت و آفرینندگی است . پژوهش های گوناگون روانشناسی نمایان گر آن است که همه ی کودکانی که به دنیای می آیند دارای توانائی های بالقوه خدادادی هستند این توانایی ها به دلایل گوناگون وراثتی و محیطی در برخی بیشتر و در عده ای کمتر است . به بیان دیگر ، کودکان با تفاوت های فردی به دنیا می آیند و در وضعیت های مختلف خانوادگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی رشد می کنند . این تفاوت ها به ویژه در زمینه ی توانائی های شناختی ، استعداد تحصیلی و شغلی ، تفکر آفریننده و خلاق ، قدرت رهبری ، ظرفیت های هنری و نیروی روانی افراد بروز می کند .

زندگی امروز حاکی از ایده های نوینی است که مبتنی بر پرورش تفکر و استدلال افراد می باشد . ایجاد عادت بر تفکر و استدلال در کودکان بوسیله پرورش خلاقیت امکان پذیر است و این امر بر عهده خانواده و مدرسه است .                                        

  به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر و مفهوم جدید است . لذا برای خلاق بودن باید آنگونه  فکر کرد که دیگران فکر نمی کنند . کودکی که دچار آسیب بینایی است ممکن است دوره های حساس رشد را به خوبی طی نکند و با مشکلات اجتماعی و عاطفی بسیاری مواجه شود .

    بینایی ، انگیزه تفاوت با دیگران و کشف محیط را در کودک ایجاد می کند ، بنابر این ضروری است که والدین و مربیان این کودکان ، محیط را برای پرورش همه جانبه آنان مهیا سازند .و حتی می توان انتظار را از این حد نیز فراتر برد و با ایجاد روش هایی ساده به پرورش خلاقانه آنان پرداخت .

حال با توجه به اینکه آرزوی هر پدر و مادری داشتن فرزندی باهوش و خلاق است ,پس باید امکانات تجلی اندیشه جستجوگر و آزاد دانش آموزان رافراهم آورد ، تا دانش آموزان باتوجه به تفاوت هایی که با یکدیگر دارند ، بتوانند از این امکانات استفاده کرده و در جهت رشد و خلاقیت خود گام بردارند .

آیا انسانی است بگذاریم کودکان به علت متفاوت بودنشان با مشکلاتی رو به رو شوند که گاهی نمی توانند بر آنها چیره شوند چون شرایط تربیتی لازم برای شکفته شدن نمی یابند ! هیچ چیز تأسف بار تر از این نیست که یک معلول ، بر اثر خفقان محیط بهنجار به انحطاط کشیده شود .

     خلاقیت به منزله ی مرگ و حیات یک جامعه است چنان که تورنس ( 1968 ) می گوید ، ما برای بقا نیازمند آنیم که به پرورش توانایی های خلاق کودکان و نوجوانان بپردازیم .

     « جورج » و « بت چارسن » نیز معتقدند ، سیر تمدن شامل سه دوران است ، دوران اول تمدن ، زمانی است که بشر غارنشین و صحرا نشین مقهور طبیعت بوده و خود را جزئی از طبیعت قلمداد می کرد .

دوران دوم تمدن ، اقتصاد از شکار حیوان به اقتصاد با ثبات کشاورزی تغییر یافت اکنون زندگی بشر از اوایل قرن بیستم بر پایه ی کشفیات دوران سومی و فناوری حاصل از آن قرار دارد ، لذا جامعه ای که بتواند از درصد خلاقیت بیشتری از اعضای خود بهره جوید ، فاصله اش با کشور های دیگر قابل قیاس با فاصله های فعلی که هم اکنون بین کشور های پیشرفته و در حال توسعه است نخواهد بود . (حسینی ، 86 )

در این تحقیق علاوه برتاثیر معلولیت بینایی بر خلاقیت و ابعاد چهارگانه(ابتکار,انعطاف,سیالی,بسط وگسترش آن تا حدامکان راه های پرورش خلاقیت کودک نابینا بیان شد.به امید آنکه راه گشای مربیان و والدین گرامی باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ادامه نوشته

الهی نامه

الهی نامه  از عالم فرزانه استاد حسن زاده عاملی

الهی, ماهمه بیچاره ایم و تنها تو چاره ای و ماهمه هیچ کاره ایم و تنها تو کاره ای

الهی,وای برمن اگر دانشم رهزنم شود و کتابم حجابم

  الهی,از روب افتاب و ماه و ستارگان شرمندهام از انس و جان شرمنده ام حتی از روی شیطان شرمنده ام که همه در کار خود استوارند و این سست عهد ناپایدار

الهی,رجب بگذشت و مااز خود نگذشتیم تو از ما بگذر.

الهی,ان خواهم که هیچ نخواهم.

الهی,همه سر اسوده خواهند و حسن دل اسوده.

الهی,از نماز و روزه ام توبه کردم. به حق اهل نماز و روزه ات توبه این نا اهل را بپذیر.

الهی, اگر چه درویشم ولی داراتر از من کیست که تو دارایی منی.

الهی,روزم را چون شبم روحانی گردان و شبم را چون روزم نورانی.

الهی,اگر ستارالعیوب نبودی ما از رسوایی چه می کردیم.

الهی,اثر و صنع توام چگونه به خود نبالم.

الهی,هرچه بیشتر دانستم نادان تر شدم.برنادانیم بیفزا

الهی,وای بر من اگر دلی از من برنجد.

الهی,اگر گلم و یا خارم از ان بوستان یارم

الهی,ان که سحر ندارد از خود خبر ندارد.

الهی,فرزانه تر از دیوانه تو کیست.

الهی,شکرت که فهمیدم نفهمیدم.

الهی,در شگفتم از کسی که غصه خودش را نمی خورد و غصه روزی اش را می خورد.

الهی,بدان بر ما حق بسیار دارند تا چه رسد به خوبان.

الهی, خوشا انان که در جوانی شکسته شدند که پیری خود شکستگی است.

الهی,شکرت که پیر نشده استغفار کردم که استغفار پیر استهزائ را ماند.

الهی,ان که تو را دوست دارد چگونه با خلقت مهربان نیست.

الهی,عمری اه در بساط نداشتم و اینکه جز اه در بساط ندارم.

 

 

سوالات آزمون تجوید ناحیه3 اصفهان

به نام خدا

سوالات تجوید ناحیه 3 اصفهان

1-      اهمیت مخارج حروف از نظر امام راحل در نماز چیست؟ اگر کسی در توانش باشد و حروف را درست تلفظ نکند نمازش باطل است

2-      چه موقع همزه اشباع می شود؟ صدای کوتاه به صدای کشیده تبدیل شود.مانند به –قدرته

3-      راه تشخیص همزه وصل چیست؟ اگر شروع کلمه با حرف ساکن باشد الف در ابتدای آن قرار می گیرد مانند علم –اعلم که چون در ابتدا آمده همزه وصل نامیده می شود .همزه قطع در وسط است درابتدای کلام هم می تواند باشد لقد انزلنا

4-      حروف عربی در چند مخرج قرار گرفته است؟ 17 مخرج و 5 جایگاه .جوف,حلق,لسان, شفتین و خشوم

5-      محل خروج دو حرف ع-غ کجاست؟ ع وسط حلق و غ ابتدای حلق

6-      محل خروج حرف ض کجاست؟ کناره های زبان راست یا چپ با دندان های اسیایی فک بالای همان طرف

7-      محل خروج سه حرف (ث-ذ-ظ)کجا می باشد.

8-      سر زبان با لبه ی دندان های ثنایای بالا

9-       غنه چیست و مختص کدام حروف است؟ صوتی که از خشوم (فضای دو بینی)خارج و زبان در ان نقشی ندارد. مخصوص ن و م چه ساکن چه متحرک و ذاتی است.

10-  دندان های ثنایا چند عدد است؟4عدد 4تیز جلوی دهان 2 تادر بالا و 2تا در پایین

11-  حروف حلقی کدامست؟ 6( ء و ه) آخر حلق –(ع ح) وسط حلق-(غ و خ) اول حلق

12-  تعریف تجوید در لغت به معنای تحسین و نیکو ساختن است .در اصطلاح قرائت تلفظ هر حرفی از مخرج ان با در نظر گرفتن و رعایت حق حرف و مستحق حرف

13-  حق حرف چیست؟به صفات ذاتی که همیشه در ذات حرف موجود و جزء جدایی ناپذیر آن است

14-  مستحق حرف چیست؟ به صفاتی که در ذات حرف موجود نمی باشد و بر اثر ترکیب حرف با حرکات دیگر عارض می گردد.

15-  موضوع جوف چیست به فضای خالی حلق و دهان که محل خروج حروف مدی است گویند.الف,یا و او مدی

16-  جهت مشخص تر شدن مخرج حرف غین عملا چه کاری انجام دهیم؟ همانند صدای غرغره آب در گلو غروره مانند است.

17-  در لهجه عربی کسره را ای تلفظ می کنیم مخارج حروف را رعایت می کنیم. تلفظ آ را در جاهای مختلف به صورت ضخیم یا نازک رعایت می کنیم.